U bent hier

Bouwplannen: nu tijdelijk betaalbaar?

De normbedragen voor onderwijshuisvesting, zoals de VNG die adviseert, zijn al jarenlang verre van marktconform. Deze week maakte de VNG bekend de normbedragen te verhogen. Goed nieuws natuurlijk, maar de reactie van de VNG op de prijsontwikkeling in de markt komt rijkelijk laat en bovendien is de verhoging eenmalig.

We schreven al eerder dat de normbedragen zoals opgenomen in de model Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (‘Verordening’) verre van marktconform zijn. De praktijk wijst al enige jaren uit dat aannemers voor de bouw van een schoolgebouw dat voldoet aan alle huidige eisen, een prijs berekenen die ver (circa 40-50%) boven de normvergoeding ligt. Dit verschil loopt in de huidige verhitte bouwmarkt steeds verder op. 
 
Onder andere door deze veel te krappe normvergoeding voldoen veel schoolgebouwen in Nederland, zowel in het po als in het vo, niet aan de eisen van deze tijd: Een veilige, gezonde en duurzame  schoolomgeving waar op een moderne manier onderwijs kan worden gegeven. 
 

Eenmalig 40% verhoogd

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) lijkt dit nijpende probleem nu eindelijk aan te pakken door gemeenten te adviseren de normvergoeding eenmalig met 40% te verhogen. Het is de bedoeling dat gemeenten deze correctie per 2019 in hun eigen gemeentelijke verordening opnemen. Dat betekent dat tijdig een op overeenstemming gericht overleg (OOGO) belegd zal moeten worden waarna de wijziging door de raad moet worden vastgesteld. Een punt om sowieso op te letten. 
De verhoging is natuurlijk goed nieuws, maar de reactie van de VNG op de prijsontwikkeling in de markt komt rijkelijk laat en bovendien is de verhoging eenmalig. 
 

Verschillen gaan vanzelf weer oplopen

De bestaande indexeringssystematiek (gebaseerd op de Macro economische verkenningen – MEV index) blijft in de Verordening gehandhaafd en dat betekent dat de verschillen de komende jaren als vanzelf weer zullen oplopen. De MEV index sluit immers niet aan bij de huidige prijsontwikkelingen in de bouw. 
 
De BDB index (Bouw(kosten)data index) sluit hier wèl op aan maar deze index wordt niet gebruikt. Het eenmalig verhogen van de normvergoeding met 40% is uiteraard een goed en constructief advies maar zonder aanpassing van de index lijkt het ook wel wat op het spreekwoordelijke doekje voor het bloeden.    
 

Verordening in strijd met de wet 

Een constructieve oplossing vraagt om méér dan een eenmalige verhoging van de normvergoeding. De bouwkosten zullen naar verwachting de komende jaren (snel) blijven stijgen en er worden steeds meer nieuwe eisen gesteld, onder andere in het kader van duurzaamheid. 
Je wilt voorkomen dat de ondergrens ‘sober en doelmatig’ opnieuw niet gehaald kan worden.
 
We kunnen nu concluderen dat de tekortschietende normvergoeding als een vaststaand feit mag worden beschouwd. We wijzen nog eens op artikel 102 lid 2 van de Wet op het primair onderwijs en artikel 76m lid 2 van de Wet op het voortgezet onderwijs waarin de eis is opgenomen dat de Verordening (waarin opgenomen de normbedragen) zodanig moet worden vastgesteld dat kan worden voldaan aan de redelijke eisen die het onderwijs aan de huisvesting van scholen in de gemeente stelt. Als van de toegekende normvergoeding aantoonbaar niet gebouwd kan worden (en dit geldt óók na de 40% verhoging), dan is de Verordening op dat punt nog steeds in strijd met de wet. 
 

Dit kunt u doen

  • Let goed op dat de geldende normvergoeding per 2019 ook daadwerkelijk met 40% wordt verhoogd. U kunt de gemeente daar op aanspreken. Agendeer het punt tijdig voor het komende OOGO. 
  • Ga steeds goed na of het realiseren van een ‘sober en doelmatig’ schoolgebouw mogelijk is van de normvergoeding zoals die in de verordening van uw gemeente per 2019 is opgenomen. Het beste is om de gemeente in een zo vroeg mogelijk stadium te wijzen op het feit dat u er op mag rekenen dat de gemeente een zodanige vergoeding toekent dat ook daadwerkelijk een schoolgebouw kan worden gerealiseerd dat sober en doelmatig is maar dat in ieder geval voldoet aan de eisen van het geldende bouwbesluit. De gemeente blijft hiertoe immers verplicht op grond van haar wettelijke zorgplicht. De verhoging met 40% wil niet zeggen dat daarmee aan de zorgplicht is voldaan!
  • Als u er met de gemeente niet uitkomt (vaak na een lang voortraject van onderhandelen) en u heeft een huisvestingsaanvraag ingediend,kan dit resulteren in een formeel besluit waar u het niet mee eens bent. In het besluit wordt dan bijvoorbeeld een normvergoeding toegekend waarvoor aantoonbaar geen sober en doelmatig schoolgebouw kan worden gerealiseerd of de normvergoeding wordt toegekend onder voor u ongunstige voorwaarden, al dan niet vastgelegd in een separate overeenkomst. Wij adviseren om altijd op de formele procedures te letten. Maak op tijd bezwaar tegen een besluit waar u het niet mee eens bent. Als u dat niet doet dan staat de inhoud van het besluit vast en heeft u het er maar mee te doen.  
 
Vragen over dit onderwerp? Neem contact op met advocaat Josephine Haneveer of advocaat Elise Visser 
 

Lees ook

PO | VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs