U bent hier

Boekenlijst: kwaliteit boven kwantiteit

Het literatuuronderwijs in het voortgezet onderwijs is al decennia een voorwerp van debat. Het gaat daarbij onder meer over de vraag of het wel of geen zin heeft leerlingen een stevige boekenlijst voor te schotelen. Volgens dr. Theo Witte (1952), verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, gaat kwaliteit boven kwantiteit. Hij is 29 mei 2008 op dit onderwerp gepromoveerd.

Het literatuuronderwijs in het voortgezet onderwijs is al decennia een voorwerp van debat. Het gaat daarbij onder meer over de vraag of het wel of geen zin heeft leerlingen een stevige boekenlijst voor te schotelen. Volgens dr. Theo Witte (1952), verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, gaat kwaliteit boven kwantiteit. Hij is 29 mei 2008 op dit onderwerp gepromoveerd.

Liever een leerling die gemotiveerd vier boeken leest, dan plichtmatig een hele lijst doorworstelt, is de conclusie van Witte in zijn proefschrift met als titel 'Het oog van de meester' waarin hij het probleem van het literatuuronderwijs analyseert.

'Omdat er geen theorie bestaat over de juiste aanpak van literatuuronderwijs, tasten zowel docenten als leerlingen in het duister bij de keuze van boeken', vindt Theo Witte. Zo is er nauwelijks iets bekend over het literaire ontwikkelingsproces van havo- en vwo-leerlingen en wordt regelmatig betwijfeld of leerlingen wel voldoende literaire bagage meekrijgen. Hij heeft een methode ontwikkeld die recht doet aan verschillen tussen leerlingen.

Vaak wordt gedacht dat leerlingen een negatieve houding hebben ten opzichte van lezen. Volgens Witte valt dit in de praktijk behoorlijk mee. Vóór de invoering van de tweede fase moesten leerlingen vooral veel boeken lezen, in plaats van ze goed te begrijpen. Witte: 'In zo'n geval leest een leerling pagina's in plaats van een literair werk. Maar het gaat niet om de kwantiteit. Vier boeken per jaar kunnen genoeg zijn, mits het juiste boek op het goede moment gelezen wordt.'

Op basis van praktijkkennis van docenten in het voortgezet onderwijs ontwikkelde Witte een methode waarmee zes oplopende niveaus van literaire competentie worden gedefinieerd. Van het belevend lezen van 'Het verrotte leven van Floortje Bloem' tot het kunnen interpreteren en waarderen van Vondels 'Lucifer'. Hierdoor komen mogelijke begripsproblemen van de tekst scherper in beeld en wordt duidelijk op welke kennis en leesvaardigheid een literaire tekst een beroep doet.

Om de kwaliteit van het literatuuronderwijs te verbeteren pleit Witte voor een landelijke catalogus waarin zo'n tweehonderd boeken worden opgenomen. Hij meent dat een dergelijke catalogus docenten houvast biedt. Bovendien is het een toegankelijke, betrouwbare en inspirerende gids voor leerlingen, aldus Witte, die verbonden is aan het Universitair Onderwijscentrum Groningen (UOCG).

VO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs