U bent hier

Beleidsrijke IHP-en: dit zijn de kansen én risico’s

In de meeste gemeenten is of wordt al enkele jaren samen met de schoolbesturen nagedacht over de inhoud van een Integraal Huisvestingsplan (IHP. Voorheen was zo’n plan slechts een opsomming van de schoolgebouwen in een gemeente, aangevuld met een omschrijving van de staat ervan en een planning voor vervanging als dit binnen de reikwijdte van het plan zou vallen. Het IHP nieuwe stijl houdt veel meer in. Wij zetten het op een rijtje.

In de aanloop van het opstellen van zo’n IHP wordt door gemeenten meer dan voorheen geprobeerd om tot afspraken met schoolbesturen te komen, soms door het gezamenlijk ondertekenen van een convenant. De afspraken daarin betreffen niet alleen onderwerpen op het gebied van huisvesting (de “stenen”) maar gaan ook over zaken als ‘krimp en groei’, ‘duurzaamheid’ en samenwerking met andere op de jeugd gerichte instellingen. Sommige gemeenten noemen het nieuwe IHP dan ook ‘beleidsrijk IHP’, waaruit bepaalde ambities blijken.

Beleid

Een IHP beschrijft het beleid van de gemeente over de huisvesting van de scholen op haar grondgebied. Het is dus geen overeenkomst tussen schoolbesturen en gemeente. Een IHP is kaderstellend en richtinggevend voor de gemeente. Het staat een schoolbestuur vrij een voorziening, bijvoorbeeld voor vervangende nieuwbouw, aan te vragen. Ook al is deze voorziening niet in het IHP opgenomen en/of wordt daarin aangegeven dat deze voorziening niet nodig is. Een convenant waarin afspraken tussen gemeente en schoolbesturen staan en dat is ondertekend door alle partijen, kan wel gekwalificeerd worden als een overeenkomst.

Gemeenten kijken al met een schuin oog naar het voorstel dat vorig jaar door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en sectorraden bij de minister van OCW is ingediend en waarin het IHP een prominente plaats krijgt. Soms lopen gemeenten op de mogelijkheid dat het wetsvoorstel (ongewijzigd) wordt aangenomen, vooruit. Qua inhoud gebeurt dit bijvoorbeeld door de onderwijshuisvesting te behandelen als onderdeel van lokale prioriteiten: gebiedsplannen, maatschappelijke ontwikkelingen, onderdeel van al het maatschappelijk vastgoed, duurzaamheid, wijkbehoefte, sport, cultuur, jeugd, kind-voorzieningen en door afspraken op te nemen over renovatie en co-financiering. Qua vorm bijvoorbeeld door het IHP in een OOGO te bespreken en van de schoolbesturen te vragen daarna een overeenkomst (vaak “convenant” genoemd) te tekenen, waarin zij verklaren akkoord te gaan met het IHP.

Kansen en risico’s

De samenwerking tussen alle schoolbesturen en gemeente geeft positieve energie. Er is nieuw elan; door alle partijen wordt verder gekeken dan alleen (hun eigen) ‘stenen’ en hun eigen belang. Er wordt veel meer gezocht naar hun gemeenschappelijke belangen. De gemeente is bereid zich voor meerdere jaren vast te leggen op financiering van projecten. Vaak kan er meer dan wanneer alleen naar de huisvesting an sich wordt gekeken.

Soms gaat de bemoeienis met de inhoud en vormgeving van het onderwijs te ver. Dan raakt dit de vrijheid van onderwijs. Het komt voor dat een schoolbestuur zich committeert aan afspraken waarvan hij ten tijde van het opstellen van het IHP de reikwijdte niet helemaal heeft kunnen overzien. Soms wordt een overeenkomst waarin de partijen akkoord gaan met het IHP ook onder druk van de overige partijen getekend (je wilt toch geen spelbreker zijn). Gemeenten wentelen de bekostiging van voorzieningen waar zij zelf verantwoordelijk voor zijn soms ten onrechte gedeeltelijk af op de schoolbesturen. Co-financiering kan in het primair onderwijs bovendien leiden tot overtreding van het investeringsverbod.

Laat Verus u adviseren

Wij hebben ruime ervaring met het begeleiden en adviseren van schoolbesturen (leden van Verus) in een IHP-traject en staan onze leden graag van dienst.

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs