U bent hier

Analyse verkiezingsprogramma’s: dit willen de partijen met het onderwijs

Met de PvdA, afgelopen maandag, hebben nu alle grote politieke partijen hun verkiezingsprogramma’s gepresenteerd. Wat zijn de plannen met het onderwijs? Een analyse.

Meer kansengelijkheid

De brede brugklas scoort goed bij politieke partijen. Al langere tijd is in het onderwijs discussie over kansenongelijkheid, waarbij geconstateerd wordt dat vroegselectie een negatieve invloed heeft op de kansen van leerlingen. Om kinderen juist meer kansen te geven pleit Verus voor het stimuleren van brede brugklassen. PvdA, CDA, GroenLinks en D66 schrijven in hun programma zich te gaan inzetten voor meer brede brugklassen, op verschillende manieren overigens.

WWZ: VVD wil weer meer tijdelijke contracten

Al weken is het onrustig in het onderwijs vanwege de negatieve gevolgen van de Wet Werk en Zekerheid van minister Asscher. Omdat beperkingen worden gesteld aan invalleerkrachten, komt het helaas voor dat klassen naar huis moeten worden gestuurd en de onderwijskwaliteit in het geding is. Alleen de VVD schrijft expliciet dat het weer mogelijk moet worden meer tijdelijke contracten te kunnen krijgen. Verus zal de resultaten van ons meldpunt WWZ aan minister Asscher aanbieden, en blijft oproepen het onderwijs uit te zonderen van de WWZ.

Toetsen niet om scholen af te rekenen

De politieke partijen introduceren geen nieuwe toetsen in het onderwijs. Verus is hier blij mee. Sterker nog, D66 en GroenLinks willen weer af van de rekentoets en de SP wil de centrale eindtoets in het po afschaffen. Meerdere partijen zijn het met Verus eens dat toetsen gebruikt moeten worden waarvoor zij zijn bedoeld, en dus niet om scholen op af te rekenen. Te veel nadruk op toetsen is ongewenst. Toetsen zijn en blijven vooral een diagnostisch hulpmiddel voor de school om de kwaliteitsniveaus van leerlingen in te schatten en het onderwijs daarop af te stemmen.

Vrijheid van onderwijs

De vrijheid van onderwijs is van grote waarde voor het Nederlandse onderwijs. Onder andere dat gaf Verus mee aan de verkiezingsprogrammacommissies. Geen enkele partij wil deze vrijheid als zodanig rechtstreeks afschaffen. Wel spreekt D66 over ‘opnieuw het initiatief nemen met het aanpassen van artikel 23’ als een aantal problemen niet wordt opgelost, en wil SP scholen niet meer bekostigen die leerlingen weigeren op basis van hun grondslag. De PVV wil geen vrijheid meer voor islamitische scholen. De keuzevrijheid van ouders komt terug bij ChristenUnie, CDA en GroenLinks. Recent werd er in diverse kranten en mediaprogramma’s stevig gediscussieerd over de vrijheid van onderwijs. Zie het gesprek van Wim Kuiper bij RTLZ, de blog van Hester van de Kaa, en deze factcheck over een uitspraak van Jasper van Dijk (SP).

Onderwijstoezicht met rust gelaten

Veel over onderwijstoezicht zeggen de partijen niet. Wel wordt genoemd dat de inspectie zich terughoudend op moet stellen (D66), en scholen meer vrijheid moeten krijgen als ze beter presteren (VVD). Het lijkt erop dat partijen het onderwijstoezicht voorlopig met rust willen laten, gezien het recent aangenomen wetsvoorstel over onderwijstoezicht, van Bisschop (SGP), Van Meenen (D66) en Rog (CDA). Daarmee accepteert de Kamer wel dat de inspectie ook het predicaat ‘goed’ gaat uitdelen aan scholen. Dit is wat Verus betreft geen taak van de inspectie. Scholen gaan zelf over de definitie van hun onderwijskwaliteit, vooral wanneer het gaat om de maatschappelijke en persoonlijke vorming van leerlingen en daarmee ook over wat goed onderwijs is.

Veel aandacht voor het jonge kind

Het jonge kind kan op veel aandacht rekenen van partijen. Vooral wordt benadrukt dat de voorzieningen voor kinderen onder de vier jaar goed moeten zijn, een doorlopende leerlijn belangrijk is, tweedeling tijdig moet worden tegengegaan en taalachterstanden al vroeg moeten worden weggewerkt. Verus benadrukt het belang van goede voorzieningen voor jonge kinderen, maar ziet wel een wat ons betreft ongewenste tendens in de partijprogramma’s naar ‘verschoolsing’ bij deze kinderen.

Onderwijs in de krimp

De krimp in het onderwijs heeft de aandacht van vier partijen. D66 en de VVD willen dat scholen gaan samenwerken in krimpgebieden, de PvdA wil dat dorpsscholen overeind kunnen blijven, en de ChristenUnie wil juist dat er iets te kiezen blijft in krimpgebieden.

Burgerschap. Maar wat is dat eigenlijk?

In een tijd van toenemende wereldwijde onrust, tweedeling, vluchtelingenstromen, en religieus radicalisme, is burgerschap een belangrijk thema. Bijna alle partijen schrijven erover, maar niet duidelijk is wat iedere partij precies verstaat onder goed burgerschap. In lijn met dit thema wordt door diverse partijen geschreven over het belang van de Nederlandse cultuur en waarden. Voor docenten, leerlingen en nieuwkomers. Verus vindt dat onderwijs per definitie waardengedreven is. De overheid moet echter terughoudend zijn om gedetailleerd voor te schrijven wat die waarden dan moeten zijn. 

Bij deze analyse zijn niet de verkiezingsprogramma’s betrokken van SGP, VNL, Denk en de Partij voor de Dieren, omdat deze bij het moment van schrijven nog niet bekend zijn.

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs