U bent hier

Alcoholgebruik 75% mannelijke studenten is risicovol

Studeren. Dat is: collegezalen en studieboeken, maar ook: liters bier. Normaal? Nee, zegt onderzoeker Jolien Dopmeijer. Het alcohol- en drugsgebruik van 75% van de mannelijke studenten en 30% van de vrouwelijke studenten is risicovol. En daar ligt een taak voor de hogescholen en universiteiten.

In haar onderzoek (ze is onderzoeker en docent aan Windesheim en promovendus aan de UvA) richt Dopmeijer zich niet alleen op de hoeveelheden alcohol of drugs die studenten gebruiken. Het gaat erom hoe risicovol studenten gebruiken. “Problematisch gebruik gaat niet om aantallen, maar om functie”, legt ze uit. “Waaróm heeft iemand het nodig zoveel te drinken? Daar liggen soms somberheid of angstklachten aan ten grondslag.” 

Maar ja: ook de liters tellen. “Grote hoeveelheden alcohol tot je nemen, kan gewenning geven. En bij een grote groep studenten is de consumptie niet problematisch in de zin van verslaving, maar wel problematisch voor de gezondheid: je kunt je niet goed concentreren, slaapt slechter en bovendien zijn de hersenen van jonge studenten nog niet volledig ontwikkeld.”

Dreigende verslaving

Dopmeijer ziet in haar resultaten terug dat er een relatie is tussen studievertraging en -uitval en alcoholgebruik. Meer dan de helft van de studenten kampt met angst- of depressieklachten en 5-10% heeft te maken met een dreigende drugs- of alcoholverslaving.

Moeten presteren

Een verklaring heeft ze wel. Studenten móeten presteren. “Studeren is heel anders dan tien jaar geleden. De student van nu moet echt hard studeren en ook nog geld lenen. Ook als docent voel ik: we moeten ze zo snel mogelijk afleveren.” Naast die druk zijn er veel studenten die de zorg voor een zieke naaste hebben, zegt Dopmeijer. “Ze hebben zóveel balletjes hoog te houden. Als het dan niet zo lekker gaat en je niet goed weet hoe om te gaan met de emoties die hiermee gepaard gaan...”

Dan grijpen ze dus naar de drank. Logisch eigenlijk, als je in een omgeving zit waar alcohol drinken de norm is. “Jongeren komen ineens in een heel nieuwe, grote wereld. In een leeftijd waarin ze een belangrijke persoonlijkheidsontwikkeling doormaken. Ze willen bij een groep horen. Als je degene bent die een colaatje bestelt, ben je een loser.”

Dopmeijer en haar collega’s kregen een groep studenten in hun onderzoek zover dat ze veertig dagen de alcohol afzwoeren. Wat bleek: ze sliepen beter, konden helderder denken, beter leren én… voelden dus de sociale druk.  

Niet verbieden

Zeggen dat alcohol drinken niet mag, vindt Dopmeijer écht onzin. “Maar alcohol drinken in deze hoeveelheden, bij onderliggende problematiek, dat wil je niet.” Daarom vindt ze dat hogescholen en universiteiten hier een taak in hebben. Want studenten zijn hulpmijdend: die melden zich niet. 

De onderzoekster en haar collega’s ontwikkelden een online hulpaanbod: FIVE. Face-to-face hulpverlening roept namelijk een drempel op. Met FIVE wil Dopmeijer zich niet alleen op studenten met problemen richten, maar ook op vroegsignalering. 

Bakken met geld

Op Windesheim is hier dus al aandacht voor. En Dopmeijer ziet bij andere hogescholen en universiteiten interesse. “Maar het kost tijd en geld en ze kiezen ervoor die elders te investeren. Dan wil ik maar weer eens benadrukken dat dit alcoholgebruik verband houdt met studiesucces. En allerlei competente, prima studenten vallen uit. Dát kost bakken met geld.”

Beeld Fritscdejong

HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs