U bent hier

Afschaffen onderwijsvrijheid geen oplossing om spanningen in samenleving op te lossen

Het gedoe rond de Gülenscholen toont aan dat we de onderwijsvrijheid maar beter kunnen afschaffen. Die stelling legt Trouw vandaag voor aan Verus-voorzitter Wim Kuiper. Die reageert dat ‘alleen maar openbare scholen’ niet gaat helpen om de spanningen in de samenleving op te lossen.

Nu het schooljaar ook in het zuiden van het land is begonnen, wordt duidelijk dat in totaal zo’n tweehonderd leerlingen van school switchen omdat ze van hun ‘Gülen-school’ af willen. De kwestie leidde ertoe dat de vraag of we niet beter af zijn met alleen maar openbare scholen, weer actueel is. Dagblad Trouw stelt die vraag vandaag aan Kuiper.

Afschaffen lost niets op

“Dit is een bekende oproep”, reageert Kuiper, “maar die gaat niet helpen om spanningen in de samenleving op te lossen. In landen waar al geprobeerd is om al het religieuze uit de openbare ruimte te weren, denk Frankrijk, zie je dat die spanningen zich alleen maar extremer gaan manifesteren. Dat hele experiment heeft niets opgelost. 

Neutraal onderwijs bestaat niet

De samenleving is nu eenmaal pluriform en onze stelling is dat het Nederlandse onderwijsstelsel een goed antwoord is op die onderlinge verschillen. Sowieso geloof ik niet dat er zoiets is als neutraal onderwijs, onderwijs gaat zo sterk over persoonlijke vorming en de waarden en normen die je belangrijk vindt. Leraren, leerlingen, bestuurders en ouders nemen allemaal hun eigen levensovertuiging mee de school in, ook in openbare scholen. Het is zo gekunsteld om dan te zeggen dat je het daar niet over mag hebben. 

Wat mij betreft kun je die overtuigingen beter expliciteren, dan kun je er samen over praten. En stel dat alle scholen straks openbaar zijn, dan blijft de vraag hoe je omgaat met leraren of ouders die Gülen aanhangen, of Erdogan, of de PVV.

Kansenongelijkheid 

Ik vrees ook dat je nieuwe problemen creëert als het bijzonder onderwijs verdwijnt. Kijk bijvoorbeeld naar de Verenigde Staten, daar zie je dat ouders die toch bijzonder onderwijs willen uitwijken naar private scholen en daar heel veel geld voor op tafel leggen. Dat leidt tot een enorme kansenongelijkheid. Dat moeten we al helemaal niet willen.”

Openbaar voorkomt conflicten niet

Naast Kuiper werd de stelling voorgelegd aan emeritus hoogleraar onderwijsbeleid Sjoerd Karsten, Pieter Overmars (docent aardrijkskunde op het interconfessionele Comenius Lyceum Amsterdam), directeur Peter Hulsen van Ouders & Onderwijs en columniste en documentairemaakster Fidan Ekiz. 

Overmars en Ekiz zijn voor afschaffing van de onderwijsvrijheid. De laatste denkt dat we het onszelf veel makkelijker maken “door gewoon te kiezen voor één onderwijssysteem, met openbare scholen”. Zij en Overmars vinden geloof een privézaak.

Karsten stelt dat openbaar onderwijs een mooie symboolwaarde heeft, “maar je voorkomt conflicten er niet mee. Ze nemen waarschijnlijk zelfs alleen maar toe.” Hulsen is van mening dat alleen maar openbaar onderwijs leidt tot “standaardscholen”.

PO | VO | MBO | HBO | WO

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs