U bent hier

Advies #onderwijs2032 in balans

Verus is positief over het recent verschenen eindrapport van het Platform Onderwijs2032. Door het pleidooi van het Platform voor meer aandacht voor persoonsvorming vindt Verus dat er meer balans komt in de drievoudige opdracht van het onderwijs: kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming. Door het pleidooi voor een kleiner kerncurriculum zal er verder meer ruimte ontstaan voor scholen en leraren om zelf vorm en inhoud te geven aan het onderwijs vanuit een eigen onderwijspedagogische visie. 

Pak de ruimte

Het rapport benadrukt en erkent daarmee het belang van de vrijheid van onderwijs. Leraren en schoolleiders krijgen meer ruimte om het onderwijsaanbod op de eigen school in te richten op grond van hun gezamenlijke onderwijspedagogische visie. Verus moedigt schoolleiders en leraren aan die ruimte met elkaar op te pakken en met tal van eigen onderwijskundige, pedagogische, maatschappelijke en levensbeschouwelijke accenten te komen. Verus levert hier ook een bijdrage aan door scholen te ondersteunen vanuit onze visie op goed onderwijs.

Leg eigen accenten

Het kerncurriculum zal volgens het platform moeten bestaan uit Nederlands, Engels, rekenvaardigheid, digitale geletterdheid en burgerschap. Dit zijn verplichte onderdelen samen met de kennis die geclusterd is in drie domeinen: Mens & Maatschappij, Natuur & Technologie en Taal & Cultuur. Met dit clusteren van de gamma-, beta- en alfavakken beoogt het platform de leerstof voor leerlingen meer relevant, samenhangend en motiverender te maken. Scholen zijn daarbij vrij om deze clusters door middel van vakken of in geïntegreerde leergebieden aan te bieden. Ook hier kunnen scholen dus weer eigen accenten leggen.

Nu wél aandacht voor het ‘waartoe’

Verus reageerde eerder op het conceptadvies van het platform met de opmerking dat dit concept wel erg sterk gericht was op het ‘wat’ van het onderwijs. De vraag die daaraan vooraf moet gaan, de vraag naar het ‘waartoe’ van het onderwijs, werd niet gesteld. Die vraag zien we nu wel terugkomen en daar zijn we over verheugd. Ook andere zaken die wij adviseerden, zoals het concept van de school als gemeenschap en als oefenplaats voor de samenleving, zien we terug in het advies. Daarnaast erkent het platform het belang van een goede ouderbetrokkenheid en kennis van en begrip voor andere culturen en religies. Al eerder deed Verus de oproep om levensbeschouwelijke vorming niet te laten ontbreken in het curriculum van de toekomst. Het eindrapport geeft daar gehoor aan.

Terechte aandacht voor religie en levensbeschouwing

Religie en zingeving kunnen volgens Verus' lezing van het eindrapport op meerdere manieren een plek krijgen in het curriculum van de toekomst. Allereerst in de vermeerderde aandacht van het eindrapport voor persoonsvorming. Waar onderwijs meer gericht is op de vorming van de persoon, krijgen ook vragen naar en ideeën over zin, leven, geloof en ethiek een vanzelfsprekende plaats. Ten tweede ziet het eindrapport expliciet aandacht voor religie in het domein Taal & Cultuur. Dat zou voor Verus goed kunnen door een coherent en consistent vak(gebied) godsdienst/levensbeschouwing. Ten slotte hoort burgerschap volgens het eindrapport in het kerncurriculum. Ook daaraan kan het vak(gebied) godsdienst/levensbeschouwing een verdiepende en verbredende bijdrage leveren.

Maatschappelijke stage voor iedere leerling

Wat burgerschapsvorming betreft vindt het eindrapport dat daar meer aandacht voor moet zijn in het onderwijs van de toekomst. Leerlingen dienen kennis te hebben van de spanning tussen individueel belang en collectief belang, en moeten ook bereid zijn zich in te zetten voor het algemeen belang. Het belang dat het eindrapport hecht aan burgerschap zien we als ondersteuning voor ons pleidooi voor een maatschappelijke stage voor iedere leerling, een onderwijsvorm die naast socialiserend ook sterk persoonsvormend van karakter is.

Aan de slag met het nieuwe kerncurriculum

Een Ontwerpteam2032 gaat in 2016 aan de slag om een nieuw curriculum voor primair en voortgezet onderwijs te ontwerpen, dat moet uitmonden in nieuwe en vooral concretere kerndoelen en eindtermen. Een evenwichtige koers, omdat concreet geformuleerde kerndoelen en eindtermen niet alleen duidelijkheid geven, maar ook ruimte bieden aan scholen en leraren om eigen accenten te leggen hoe zij het kerncurriculum willen verdiepen en verbreden.  

Niet alleen meetbaar maar ook merkbaar

Het Platform constateert ten slotte dat er door de huidige manier van toetsen een te grote nadruk op het kwalificerende doel van onderwijs is komen te liggen, en er te weinig oog is voor de socialiserende functie van het onderwijs en voor persoonsvorming. Het rapport pleit voor minder toetsen en examens, namelijk alleen voor het kerncurriculum. Scholen krijgen ook hier meer ruimte voor andere toetsen en examens waarmee ze niet alleen de meetbare, maar ook de ‘merkbare’ leeropbrengsten in beeld kunnen brengen.

Breder inrichten van onderwijstoezicht

Verus vindt het terecht dat er minder nadruk op centrale toetsing komt, en meer verantwoordelijkheid bij de school komt te liggen. Ook doet het eindrapport een goed pleidooi om onderwijstoezicht breder in te richten, niet alleen gericht op de toetsresultaten van leerlingen, maar ook om de opbrengsten op het terrein van persoonsvorming en maatschappelijke toerusting in kaart te brengen.

Family7

Bekijk hier de uitgebreide reactie van Verus bij Family7, een christelijke televisiezender. Taco Visser, adviseur identiteit, was te gast in de uitzending van maandagavond 25 januari.

 

Aanmelden voor de Verus nieuwsbrief

Iedere week het laatste nieuws uit het onderwijs