U bent hier

Riskant respect

Je kunt je natuurlijk afvragen waar een Dag van Respect goed voor is. Als er een Dag van Respect is (dit jaar op 13 november), moet er dan niet ook een Dag van het Ademhalen of een Dag van het Lachen zijn? Iedereen vindt respect toch belangrijk?

Zo simpel is het natuurlijk niet, al was het alleen maar omdat respect zo veel verschillende dingen kan betekenen. Het kan uiting zijn van een minimale wellevendheid – “je mag denken wat je wil, als ik er maar geen last van heb” –, van een behoefte aan erkenning (“zie mij staan”) of juist aan afstand (“kom me niet te na”), of, aan het andere einde van het spectrum, van een diepe eerbied voor de ander, juist in zijn anders-zijn.

Het zal duidelijk zijn dat het vanuit de christelijke traditie voor de hand ligt om respect in die laatste betekenis in te vullen. Opvallend genoeg komt het woord ‘respect’ in de Nieuwe Bijbelvertaling twintig keer voor, terwijl eerdere vertalingen het niet kenden. Die hadden het vooral over ‘eer’, of het tegendeel daarvan: gebrek aan respect heette daar nog verachting.

Jezus had het trouwens liever over liefde, zelfs voor je vijand, en daarmee legt Hij de lat nog een stuk hoger. De 13e-eeuwse heilige Franciscus had dat goed begrepen, getuige het verhaal over zijn benadering van de wolf van Gubbio. De inwoners van de stad Gubbio hebben zwaar te lijden onder een bloeddorstige wolf. Ze slagen er ondanks al hun wapens niet in die te doden. Ten einde raad roepen ze de hulp van Franciscus in.

En wat doet Franciscus? Hij gaat ongewapend de wolf tegemoet en spreekt hem aan als ‘broeder’, waarna die mak als een lam aan zijn voeten gaat liggen. De heilige spreekt de wolf aan op diens bloeddorstigheid, maar erkent tegelijkertijd de behoefte die daar onder ligt, en spreekt af dat het dier de stad met rust laat als de inwoners hem van voedsel voorzien.

Franciscus kende het woord respect vast niet, maar liet heel concreet zien wat het vraagt, dat het risico’s met zich meebrengt en pijn kan doen. Zulk respect hebben we hard nodig in een tijd waarin we met sommige ‘wolven’ nogal oneerbiedig omspringen.

Mogen op de Dag van Respect op al die scholen steeds weer zulke verhalen klinken. Verhalen van heiligen en van gewone mensen die boven zichzelf zijn uitgestegen.

Daar is de Dag van Respect goed voor.

Deze column staat in het Respect Magazine voor het voortgezet onderwijs, een uitgave van de Respect Education Foundation www.respecteducation.me in samenwerking met Verus. Leden van Verus in het vo hebben twee exemplaren ontvangen.

Nieuwe reactie inzenden