U bent hier

Over pragmatisme en artikel 23

Recent debatteerde de Tweede Kamer over artikel 23. Je kunt dit debat op verschillende manieren bekijken. Laat ik positief beginnen: vrijwel alle partijen toonden zich voorstander van de vrijheid van onderwijs gebaseerd op het binnenkort jubilerende Grondwetsartikel.

Niemand, met uitzondering van Jasper van Dijk van de SP, had behoefte aan een onderwijsstelsel met uitsluitend openbaar onderwijs. Verder heeft het wetsvoorstel dat alle scholen dwingt om alle leerlingen aan te nemen (acceptatieplicht) nog geen Kamermeerderheid. Er volgt eerst onderzoek. En het bekostigde signatuurvervoer (vervoer van leerlingen naar een school die past bij de levensovertuiging van de ouders) wordt nog niet afgeschaft. Er volgt eerst onderzoek. En tot slot wordt richting vrije planning nog niet ingevoerd. Eerst volgt, jawel, een onderzoek naar alle praktische consequenties.

Nog geen, nog niet. Onderzoeken. Dat stemt tot nadenken. Heel principieel leken de meeste Kamerleden namelijk niet. Tekenend was wat dat betreft de insteek van Karin Straus (VVD) die aangaf vooral niet te principieel, maar vooral pragmatisch te werk te willen gaan. Want als je volgens haar de discussie over de vrijheid van onderwijs te principieel voert, doe je geen recht aan het feit dat de maatschappij niet stilstaat. Die staat inderdaad niet stil, maar we hebben het hier wel over een grondrecht. Al te veel pragmatisme kan er zomaar voor zorgen dat dat recht wordt uitgehold. Mainstream opvattingen worden dan de maat der dingen bij de uitleg ervan. Een grondrecht zou daar juist tegen moeten beschermen.

Wat daarbij niet helpt is de verwisseling van feiten met meningen waar verschillende volksvertegenwoordigers en de staatssecretaris zo nu en dan last van hebben. In het debat van vorige week waren daar weer aardige staaltjes van te beluisteren: christelijk onderwijs weert zorgleerlingen op oneigenlijke gronden, toelatingsbeleid zorgt voor segregatie, het scholenbestand sluit niet meer aan op de geseculariseerde maatschappij. En waar de kosten voor signatuurvervoer aan het begin van het debat nog geschat werden op 10 miljoen, was dat even later al 50 miljoen. Eerder in een debat rond de vrijheid van onderwijs, in het kader van het aanstellingsbeleid van bijzondere scholen, heette het dat de enkele feit-constructie tot grote problemen leidt.

Het lijkt erop dat een Kamermeerderheid artikel 23 weliswaar met de mond belijdt, maar terugschrikt voor de consequenties. Alsof men denkt “vrijheid van onderwijs is goed, als die maar op onze manier wordt ingevuld.” Wat is dat voor vrijheid? Nederland heet tolerant te zijn. Vrij naar hoogleraar Paul Frissen: daar hoort bij dat je verschil waardeert, ook als dat verschil je niet bevalt, je iets kost, of zelfs onaangenaam is.

Die waardering is in de Tweede Kamer helaas maar mondjesmaat te beluisteren. Het is te hopen dat onze volksvertegenwoordigers het uitstel die de verschillende onderzoeken met zich meebrengen gebruiken om nog eens na te denken over de reikwijdte van hun tolerantie. Maar de voortekenen zijn niet gunstig.  Des te meer reden voor christelijke scholen van welke slag dan ook om werk te maken van hun identiteit. Om expliciet te laten zien hoe zij vanuit hun bronnen en tradities van meerwaarde zijn voor de aan hen toevertrouwde kinderen, jongeren en andere betrokkenen. Niet vanuit het defensief, maar vanuit overtuiging dat zij onze samenleving echt iets te bieden hebben!

Reacties

Door Peter van Duijv... op 17 okt 2014 | 11:42

Beste Robbert Jan,
Heb geen illusies voor de toekomst, als kamerleden over onderwijswetgeving spreken vergt dat heel vaak zo veel voorwerk en studie dat de inhoud met veel oppervlakkigheid, pragmatisme en opportunisme wordt beoordeeld en behandeld. Dat is , zo is mijn ervaring, al 30 jaar zo en zal zeer waarschijnlijk de komende jaren niet veel anders zijn, zo vrees ik. Zeker in een tijd waar politici, meer dan voorheen, de waan van de dag volgen en hun image belangrijker vinden dan de inhoudelijke kwaliteit van het debat. De goeden niet te na gesproken.
Ondanks dat en wellicht juist daarom, sterkte bij het behartigen van de belangen!

Nieuwe reactie inzenden

Robbert Jan de Vries

belangenbehartiger
0348 74 44 24

Lees ook