U bent hier

De ’opbrengstenbox’: niet doen!

Vorige maand in de nieuwsbrief van Verus: Inspectie wil meer cijfers gebruiken om opbrengsten mbo in kaart te brengen. Toen ik het artikel las werd ik niet bepaald vrolijk. Waarom eigenlijk? Is het niet mooi als de Inspectie breder wil kijken naar de opbrengsten van mbo-opleidingen? De huidige indicatoren jaarresultaat en diplomaresultaat zijn immers erg beperkt en bovendien uitsluitend gericht op rendement? En wat is er mis met het gebruik van "kengetallen die door hun verschillende invalshoeken een beter, genuanceerd beeld geven van de opbrengsten van een instelling"?

Toch blijf ik vraagtekens zetten bij deze ontwikkeling. Allereerst vanwege de veronderstelling die eronder lijkt te liggen, namelijk dat de opbrengsten van het onderwijs in het mbo zijn te vangen in cijfers, in kengetallen, samengebracht in een ‘opbrengstenbox’. Hoe meer cijfers, hoe meer recht gedaan wordt aan de opbrengsten. Hier zijn natuurlijk serieuze kanttekeningen bij te plaatsen. Veel belangrijke opbrengsten van onderwijs zijn heel moeilijk in getallen weer te geven en al helemaal niet in uniforme maatstaven. Denk bijvoorbeeld aan de persoonlijke vorming en ontwikkeling van studenten. Een van de kengetallen waar de Inspectie veel van verwacht is toegevoegde waarde. Dit is echter bij uitstek een variabele die, als hij al te meten zou zijn, ongeschikt is voor de beoordeling van een instelling. Vorig jaar wees de Onderwijsraad daar al op.

Maar dit is niet alles. Mbo-instellingen zullen namelijk moeten voldoen aan de landelijke normen die de Inspectie opstelt met betrekking tot al die cijfers. Basiskwaliteit is daarbij niet voldoende, het moet, geheel volgens de gedachte achter Toezicht in transitie, beter en wel volgens de maatstaven van de Inspectie. Scoor je als instelling ‘slechts’ voldoende, dan kan dat toch "tot aanwijzingen leiden om de instelling aan het werk te zetten". Dit lijkt me een recept voor een verdergaande uniformering. Terwijl juist de diversiteit een van de mooie kenmerken is van ons onderwijsbestel.

Tenslotte is niet duidelijk hoe het verzamelen van meer genormeerde cijfers door de Inspectie te rijmen is met de prestatieafspraken die de minister met alle mbo-instellingen gaat maken. In het kader van deze afspraken gaan instellingen een eigen kwaliteitsplan maken met doelstellingen passend bij hun eigen visie. Waarom dan ook nog weer een gestandaardiseerde opbrengstenbox? Vertrouwt de overheid het toch niet helemaal?

Laten we toch eens ophouden met het steeds meer willen meten van onderwijsopbrengsten en al helemaal met het opleggen van allerlei uniformerende normen. Een mooie stap in de goede richting: stoppen met de opbrengstenbox.

Nieuwe reactie inzenden

Robbert Jan de Vries

adviseur public affairs
0348 74 44 24

Lees ook