U bent hier

Hebben IKC’s onze toekomst?

Het integraal kindcentrum heeft de toekomst. Toch? Ik geef je drie suggesties die bijdragen aan écht toekomstgerichte IKC’s.

Steeds meer scholen ontwikkelen enige vorm van samenwerking met peuterspeelzaal of kinderopvang. Andere hebben de intentie om die in de komende jaren aan te gaan. Een IKC heeft vele voordelen en zowel ouders als schoolleiders praten met gepaste trots over de centra die zij hebben ontwikkeld: Mooie faciliteiten, doorgaande lijnen en een hoge servicegerichtheid. Kinderen kunnen er terecht vanaf 0 tot en met 13 jaar en de openingstijden worden steeds meer opgerekt, zodat kinderen al vanaf 7 uur terecht kunnen en om half acht ‘s avonds weer worden opgehaald. 

Ik denk dat we deskundig zijn in het ontwikkelen van mooie en goedwerkende IKC’s. De meesten van ons zien kansen voor innovatie en ontwikkelen onderwijs van de toekomst. Maar welke toekomst hebben wij dan voor ogen? En welke opdracht zien wij voor ons (christelijk) onderwijs daarin weggelegd? 

Opvang of pedagogische opdracht?

Mijn eerste suggestie zou zijn het woord “opvang” af te schaffen. Het woord “kinderopvang” suggereert dat we kinderen “opvangen”, in een soort neutrale, passieve, afwachtende situatie brengen. Hier tegenover staat het realiseren van een pedagogische opdracht. Ouders stellen zichzelf vroeg of laat de vraag “waarom sturen we ons kind naar school, of een IKC?” En ook leerkrachten en schoolleiders vragen zich met regelmaat af “Wat is überhaupt ons bestaansrecht als school of IKC?”. 

Het antwoord waar zowel ouders als onderwijsprofessionals zich in herkennen zal nooit louter economisch of maatschappelijk zijn: Je zult elkaar vinden in het goede dat je het kind gunt. Ook komt bij deze vragen een visie op de toekomst van het kind en de maatschappij aan de orde.

Van IKc naar Wijkc 

Het IKC is een wereld om het kind heen. ‘Het kind staat centraal’. Kinderen bevinden zich in een veilige, afgeschermde omgeving waarin zij met andere kinderen optrekken. Zo bevinden zij zich dus in een andere omgeving dan die van de wijk waarin jong, oud, arm en rijk zich bevinden. De wijk is een plek bij uitstek waar je als kind ongestoord kattenkwaad uithaalt, vies wordt, met gevaar leert omgaan en op ontdekkingstocht gaat. 

Is het IKC een wereld om het kind of is het mogelijk om het centrum een onderdeel van wij, de wijk te laten zijn? En wat betekent het dan dat het kind deel uitmaakt van het “wij”? Of van de wijk?

Ouders 

IKC’s voorzien in een behoefte van ouders. Maar wat is idealiter de rol die ouders hebben in een IKC? Zijn ouders klanten die hun opvoeding outsourcen of partner waarmee je de verantwoordelijkheid voor opvoeding deelt? Hoe zie je de rolverdeling in de pedagogische opdracht tussen ouders, opvang en school? In de druk en drukte die ouders ervaren biedt het IKC een plaats waar jouw kind met vertrouwen kan zijn.

Reacties

Door Jos van der Ende op 13 apr 2017 | 19:54

Beste Pieter,
Het begrip IKC wordt te pas en te onpas gebruikt voor verder gaande samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang. Het wordt daardoor onduidelijk in hoeverre dit begrip zich onderscheidt van de brede school. Het verschil werd vooralsnog in de literatuur vooral geduid doordat met IKC sprake was van één aansturende bestuurlijke organisatie (dus ook directie), die zowel voor onderwijs als zorg verantwoordelijk was. Dit is niet of nauwelijks in Nederland gerealiseerd onder invloed van diversiteit in wetgeving (onderwijs vs zorg) waaraan voldaan moet worden, diversiteit in bekostiging, etc., etc.
In die zin gaat jouw verhaal over de brede school, die in verschillende varianten realiseerbaar is.
Met vriendelijke groet,
Jos van der Ende

Nieuwe reactie inzenden

Lees ook

Pieter Gerrits
Pieter Gerrits