U bent hier

Wat is goed onderwijs in de 21e eeuw?

Een Engelse les voor Onderwijs2032 

Alle nadruk op vaardigheden zoals kritisch denken, problemen oplossen, communiceren en creatief zijn, doet ons bijna vergeten dat deze niets betekenen zonder brede en gedegen kennis. Een eierschaal zonder dooier. Daarom gaat goed onderwijs over kennis en vaardigheden. Misschien dat daar in het verleden te weinig aandacht voor was, maar nu dreigt dit weer. Toen kennisstampen zonder meer, nu een streng kennisdieet. 

Kennis uitbesteden aan Google. Doe dat niet, waarschuwde begin vorige maand de Engelse minister voor de staatsscholen, Nick Gibb. Hij vertelde dat hij in duizenden klassen is geweest en tot zijn teleurstelling had hij gemerkt, “dat wat onderwijs opwindend maakt, laat het tijdloze literatuur zijn, wonderen van de wetenschap of grote historische gebeurtenissen, op het tweede plan is gekomen.” Hij beklaagde zich er over dat slechts 31% van de leerlingen examen doet in geschiedenis, 26% in aardrijkskunde en 43% in een tweede taal, terwijl dat in 2000 nog 76% was. Gibb noemt dit diploma-inflatie. 

Wat tegenwoordig op het eerste plan komt, zijn de in Gibbs ogen vreugdeloze ‘vaardigheden’ en ‘processen’. Vreugdeloos want lege hulzen.

Een romanticus, deze Gibb. Waarom nog onderwijs in dode talen en niet ICT-vaardigheden? De computer begint tenslotte ons leven te beheersen. Maar dit is een oneigenlijke tegenstelling. Om twee redenen. 

Niets weerhoudt ons ervan om computing aan het lesprogramma toe te voegen. En dat heeft deze minister gedaan. Maar dan niet iets vaags als ‘ICT-vaardigheden’, maar kennis van programmeringstalen, robot-denken en Booleaanse logica (een soort algebra voor het ontwerpen van computers). Waarmee het oude ICT-onderwijs (omgang met de computer) kwam te vervallen.

Je ziet waar het Gibb met zijn computing om gaat: geletterdheid, begrip van de taal en het denken van de computer. En zo is het met Grieks en Latijn natuurlijk ook: inzicht in grammatica, woordenschat, woordbetekenis, allemaal relevant voor levende talen. 

Gibb heeft een tweede reden om zo op kennis te hameren. Dat is de kwestie van de vervlechting van kennis en vaardigheden. Hij beroept zich op de cognitief psycholoog Daniel Willingham.   

Lesgeven in kritisch denken lukt niet echt, schrijft Willingham ergens. Hij geeft een eenvoudig voorbeeld. De opdracht om een bepaalde kwestie van meerdere kanten te bekijken en daarna tot een afweging te komen, heeft alleen maar zin als de leerlingen voldoende kennis over zo’n zaak hebben. Anders kunnen zij niet denken vanuit verschillende perspectieven. En ook praktische regels om bijvoorbeeld een conclusie te kunnen trekken of regels om een analyse te maken of een interpretatie kunnen zij niet zonder kennis oefenen. Kennis en vaardigheden zijn de zijden van dezelfde medaille.  

Ook in ons land vallen er straks beslissingen die gaan over kennis en vaardigheden in het funderend onderwijs. Een ontwerpteam moet dit jaar een voorzet doen. In Engeland is een les te leren. 

Reacties

Door Monawar op 23 jul 2017 | 13:24

Heel mooi stuk, vooral dat laatste stuk over een situatie van 1 kant leren bekijken in plaats van meerdere perspectieven met de benodigde kennis. Dit lijkt mij ook bewust gedaan.

Nieuwe reactie inzenden

Nico Dullemans

adviseur identiteit
0438 74 41 18