U bent hier

Nieuwe Nederlandse lichtpuntjes

Wie door de Beethovenstraat in Amsterdam loopt, zal zich niet gemakkelijk kunnen voorstellen dat daar in de oorlogsjaren ’s nachts mensen uit hun huizen werden gehaald. Trams, bestuurd door hun stadsgenoten, bekenden misschien, stonden gereed om hen af te voeren. We weten wie zij waren, we weten dat veruit de meesten zijn vermoord. 
Sommige bewoners hadden de razzia’s niet afgewacht en doken onder of pleegden zelfmoord. En er waren ouders die hun kinderen, soms baby’s nog, tijdig aan goede mensen hadden meegegeven, die ze elders onderbrachten. 

Zo’n verhaal wordt verteld in As I Left My Father’s House, een theatervoorstelling die nog twee andere vluchtverhalen omvat en al 300 keer is opgevoerd. Ze gaat uit van New Dutch Connections, een onderneming die het samenleven in ons land wil aanmoedigen. 
Thomas Oerlemans speelt een veertiger die in gelukkige omstandigheden opgroeide, totdat zijn moeder hem vertelde over zijn echte ouders en het lot dat hen getroffen had. Ontzet en volledig in verwarring zoekt hij naar zijn wortels. “Wie ben ik? Wie waren mijn ouders? Heb ik nog meer broertjes en zusjes en verdere familie? En wat betekende het joods-zijn voor hen? Ben ik jóóds?”

Ik bezocht deze voorstelling tijdens het Verus Event 2016, nadat ik er eerst professor Renée van Riessen had aangehoord. Zij had haar bijeenkomst (die net als de voorstelling goed werd bezocht) Leven met verschil genoemd. Beide hadden het thema dat tegenwoordig ons lijkt te biologeren: afkomst en toekomst. Hoe moeten wij verder nu wij doordrongen zijn geraakt van onze (verschillende) afkomst? Hoe moet ík (gelovig, ongelovig of wat dan ook) daarmee verder? 

Renée van Riessen heeft haar hoop gevestigd op de school. “Daar komt alles samen”, stelt ze, “want leren is al samenbindend”. Waarom? “Leren boeit omwille van zichzelf. Wij zijn verzameld rondom leren, we zijn er samen mee bezig. Verschillen zijn daardoor meer op de achtergrond. We komen samen in een flow.” Zij wijst op een paradox. Op school zijn verschillen minder belangrijk, juist omdat daarvoor zoveel aandacht moet zijn. Leerlingen verschillen nu eenmaal, ook als het gaat om hun capaciteiten. 

De conclusie van Van Riessen is dat de school daarom geen neutrale ruimte kan zijn of een verblijf voor gasten, laat staan een hotel. Ze is wel een huis waaraan door de bewoners samen wordt gebouwd. 

Het motto van het Verus Event was Hoop voor onze kinderen. Waarom? Natuurlijk, ons land is welvarend, maar kennelijk is er voldoende aanleiding om toch daarvoor te kiezen. Dat moet dan zijn vanwege de polarisatie die gaande is, onderhuids en frontaal. Over afkomst en toekomst. Dagelijks gaat het daarover: de aanhoudende discussie over Zwarte Piet, de overstap van tv-persoonlijkheid Sylvana Simons naar de politiek, de aanhouding van de muzikant Typhoon door de politie, de afwijzing van een stichtingsaanvraag voor een islamitische school. Zien we nog lichtpuntjes voor onze kinderen? Ja, wat mij betreft wel. Voortbordurend op de visie van Renée van Riessen is het nu juist die nieuwe schakering van de Nederlandse bevolking die ons, jong en oud, noodzaakt goed ons best te doen. Niet alleen op school, maar overal waar wij elkaar ontmoeten.

Nieuwe reactie inzenden

Nico Dullemans

adviseur identiteit
0438 74 41 18