U bent hier

Menselijke school

De economie zoals wij die kennen, is een kortademig programma van efficiëntie en doelmatigheid waaraan niemand zich mag onttrekken, de mensen in de scholen niet uitgezonderd, zelfs niet de jongste onder hen, de vier- en vijfjarigen. Een voorbeeld. Ook zij worden onderworpen aan toetsen, hoewel wetenschappers, leraren en ouders daar bezwaren tegenin brengen. Tijd om daarnaar te luisteren is er niet, tempo maken is het devies. De leerlingen moeten snel bij de les worden gebracht, wat betekent dat iedereen een eigen lesprogramma doorloopt.

Dat dit in de school van alle dag om vele redenen niet het geval is, moet als een aansporing worden gezien, of een uitdaging. Ook voor de wetenschap trouwens, die nog lang niet genoeg leren en lesgeven heeft kunnen onderzoeken, te weinig in ieder geval om nu een doorbraak te mogen verwachten, te weinig om ‘passend onderwijs’ nu al als een haalbaar doel te mogen opvatten. Dit tempo maken komt dus eigenlijk neer op een keihard nee-zeggen tegen de complexe wereld die onderwijs is.

Het is de Argentijn Jorge Bergoglio, een pater-jezuïet die beter bekend is onder de naam paus Franciscus, die vorig jaar in zijn rondzendbrief Laudato Si wees op de eenzijdigheid van ons handelen, die, schrijft hij, een gevolg is van een “techniek van bezit, overheersing en verandering.” (paragraaf 106) De omgeving van de mens staat tot zijn beschikking, zo is de gedachte erachter. Deze inmiddels dominerende opvatting leidt tot algehele uitputting, niet alleen van de Aarde, ook van de menselijke relaties en de opbouw van de maatschappij, aldus de paus.

Vorige week zaterdag kwam een grote groep voornamelijk katholieke mensen samen om de praktische betekenis van deze boodschap van de paus te bespreken. Welke stap zijn zij bereid te zetten? Wim Kuiper, de voorzitter van Verus, vertelde over het huisbezoek van leraren, dat onze vereniging al enige tijd bepleit. Dergelijk contact is misschien wat in onbruik geraakt, maar een goede manier om ‘tempo en tijd’ weer met elkaar in verband te brengen. Het zijn de leraar en de ouders die de tijd nemen, vooral voor elkaar. Met andere woorden, niet om zakelijke afspraken te maken, laat staan om een contract af te sluiten, maar om te luisteren naar elkaars boodschappen. Allen zijn immers bezig met dezelfde jonge mens, een jong leven dat de tijd moet worden gegund.

Reacties

Door Frank de Graaf op 14 apr 2016 | 16:20

Beamen of omarmen?
Het is mijn ervaring dat de meeste bestuurders de inhoud van deze prachtige column zullen beamen, met de mond mede(be)lijden en desnoods schriftelijk dupliceren. Het zijn echter juist organisaties als Verus, samen met bedoelde bestuurders, die de menselijke school niet daadwerkelijk omarmen om redenen als 'niet sexy', 'en', 'evenwel' en/of 'tegelijkertijd'. Ze haken in de praktijk - of zelf buiten de praktijk, voor insiders - toch weer in bij de normerende overheid en drinken thee met de inspectie, waarna de leidinggevenden in de scholen in psychosomatische spagaten worden gedreven ten opzichte van zichzelf, hun team en de schoolgemeenschap. Somber, zuur of rancune? Nee, zeker niet! Van een 'eigenwijs-menselijke school word je groot' (waarvan akte).

Nieuwe reactie inzenden

Nico Dullemans

adviseur identiteit
0438 74 41 18