U bent hier

De Nederlandse onderwijsvrijheid verdient een betere ambassadeur

De School (in Zandvoort aan Zee) heeft na veel pijn en moeite haar poort kunnen openen, maar de initiatiefneemster, Marjolein Ploegman, zag zich na enkele jaren genoodzaakt de school onder de hoede te brengen van Lucas Onderwijs (een schoolbestuur dat in het midden van de 19e eeuw door nonnen is opgericht). Aan de stichtingsnorm van 200 vreesde zij niet op tijd (binnen vijf jaar) te kunnen voldoen. Voor bestaande schoolbesturen geldt een lichter regime, vandaar deze overdracht. Het is voor nieuwe schoolbesturen bijna niet te doen, vertelde zij me. Dat wil staatssecretaris Dekker gemakkelijker maken – met twee verkeerde argumenten.

Zo’n zestig procent van de scholen heeft een religieuze oorsprong, wat voor de staatssecretaris een probleem is. Ze sluiten niet aan bij wat mensen in een ontkerkelijkt land als Nederland zoal denken en voelen, veronderstelt hij. Maar het overgrote deel van deze scholen heeft zich lang geleden ingesteld op de veranderingen in de Nederlandse cultuur, ze zijn meegegroeid. Deze scholen maken zich druk over goed onderwijs en gebruiken de vrijheid om dit in de klas te laten zien. Daarnaast is er een groep scholen die expliciet een geloof uitdraagt – omdat ouders dit wensen. De suggestie van de staatssecretaris dat aanbod en vraag niet op elkaar aansluiten, is niet waar.

Maar dan zijn tweede argument. Nieuwe schoolbesturen moeten door de overheid bij de hand worden genomen. Ze krijgen als het ware een kwaliteitsformat opgelegd. Zo voorkom je dat scholen mislukken, aldus de staatssecretaris. Heel vreemd. Waarom? Kwaliteit is een begrip dat een betrekking uitdrukt, tussen de subjectieve gebruiker en dat wat gebruikt wordt (denk aan eten, maar ook diensten zoals onderwijs). Het gebruikte is op zijn beurt afkomstig van subjectieve aanbieders. De wetenschap kan deze subjectiviteit niet ondervangen. Zo heeft onderwijsonderzoek geen overeenstemming over methoden en instrumenten gebracht (Roel in ’t Veld, red., 2015). Dekkers pleidooi voor vrijheid van onderwijs betekent daarom onvrijheid.

Nieuwe reactie inzenden

Nico Dullemans

adviseur identiteit
0438 74 41 18