U bent hier

Samen visie ontwikkelen op burgerschap

In Noord Nederland heeft een groep Verus-scholen elkaar opgezocht om samen met Verus een leergang burgerschapsvorming te organiseren. De aanvliegroute is om samen te bouwen aan visie en het formuleren van de eigen maatschappelijke en pedagogische opdracht met de wettelijke kaders in het achterhoofd. De serie bijeenkomsten, die na de zomervakantie van start gaat, wordt ontwikkeld en begeleid door Marcel Elsenaar en Mathilde Tempelman - Lam. Er is nog ruimte om aan te haken voor één of twee scholen, bij voorkeur uit het noorden of oosten van het land.

Gerard van Vliet, voorzitter van het college van bestuur van de Stichting Ubbo Emmius is een van de initiatiefnemers. Hij vertelt: “ Bij het honderdjarig bestaan van onze school maakten we een expositie. Van elke periode van tien jaren werd een foto-paneel gemaakt waarop je zag hoe het onderwijs er in die periode uit zag. Wat je dan ziet is dat ons onderwijs meebeweegt met de tijd, met de ontwikkeling in de samenleving. Wat goed onderwijs is, is verbonden met pedagogische en maatschappelijke opdracht van de school.”  

Staande voor de tien panelen van honderd jaar Ubbo Emmius werd geopperd om ook een paneel te maken voor de komende tien jaren. Hoe schatten wij in wat de ontwikkeling van kinderen van ons vraagt, hoe we goed aansluiten bij technische en maatschappelijke ontwikkelingen, politieke koerswijzigingen, economische ontwikkeling, de impact van de klimaatcrisis? En niet in de laatste plaats: wat vraagt onze tijd in het opbouwen van een goed, betekenisvol of zinvol leven? Als burgerschap gaat over het in de wereld komen van kinderen/jongeren, dan zullen wij dit gesprek moeten met elkaar moeten voeren. En van daaruit opnieuw naar de inrichting van ons onderwijs kijken. Niet omdat er een wet is die dat vraagt, maar omdat wij het zelf belangrijk vinden.

Ruimte voor eigen wijsheid

We starten de leergang vanuit de eigenheid van de school en hoe zij haar eigen maatschappelijke opdracht verstaat. Wie de school wil zijn op deze plek, in deze tijd, voor deze jongeren. In dit beginpunt manifesteert zich de vrijheid van ons onderwijs. De intrinsieke kwaliteit van de eigen waarden en de identiteit van de school zijn leidend in de ontwikkeling van burgerschapsvorming. Natuurlijk is er ook het wettelijk kader waartoe de scholen zich moeten verhouden. Om te laten zien wat dat kader behelst en welke ruimte voor eigenheid en eigen wijsheid het laat, bespreken we de vernieuwde wet burgerschapsvorming. 

Vervolgens belichten we het thema burgerschap in de drie daarop volgende bijeenkomsten vanuit verschillende perspectieven. We vertrekken vanuit de drie dimensies van burgerschapsonderwijs die Gert Biesta in zijn whitepaper voor Verus uitwerkt: de sociale, de morele en politiek-democratische dimensie. Elk van deze dimensies beoogt de ontwikkeling van leerlingen, en geen van hen valt samen met een vak. Het gaat om het grote geheel van activiteiten en houdingen in de school. Met behulp van het Burgerschapskompas brengen de deelnemers de beginsituatie van hun eigen scholen in beeld en leggen die naast elkaar. Sprekers vanuit verschillende disciplines zullen aan de bijeenkomsten bijdragen en daarmee ook vragen oproepen. En natuurlijk maken we goed gebruik van de expertise die al bij deelnemers aanwezig is. Deelnemers hebben iets te halen én iets te brengen in de leergang. Zo benutten we de meerwaarde van het samen optrekken van scholen rond dit thema.

Deelname aan de leergang levert de deelnemers de bagage op waarmee ze voor hun eigen school de visie op burgerschap uiteen kunnen zetten, in kaart kunnen brengen wat er op het gebied van burgerschapsvorming al gebeurt en zichtbaar maken wat de ambitie van de school is, om van daaruit verder te ontwikkelen. In de leergang passen we dan ook werkvormen toe die ook in de school gebruikt kunnen worden. Vanuit de bijeenkomsten die gericht zijn op visievorming starten we daarna een ontwikkel- en verbetercyclus die door de school zelf wordt ingezet en voortgezet. 

Doe mee

Burgerschap is voortdurend in beweging in onze ‘vloeibare tijden’.  En burgerschap is altijd al een onderdeel van onderwijs geweest. Maar specifieke thema’s en vraagstukken van onze tijd vragen dat we meebewegen en daarin goed samen optrekken. Heb je interesse om mee te doen aan deze leergang, of om in je eigen regio een leergang te organiseren met ons? Neem dan contact op met Marcel Elsenaar.

Bekijk hier de animatievideo en het burgerschapskompas. Zie hier het volledige burgerschapsaanbod van Verus.

Vraag kosteloos het whitepaper van Gert Biesta aan

Nieuwe reactie inzenden

Marcel Elsenaar

adviseur duurzaam onderwijs en identiteit
0348 74 44 83