U bent hier

Bouwplannen? Drie aandachtspunten om niet met een te klein budget te moeten bouwen

U krijgt groen licht voor de nieuwbouw van de school, maar weet nu al dat de toegekende normvergoeding niet voldoet. Wat doet u dan?

Een half jaar geleden schreef ik dat veel schoolgebouwen in Nederland, zowel in het po als in het vo, niet voldoen aan de eisen van deze tijd: een veilige en frisse schoolomgeving waar op een moderne manier onderwijs kan worden gegeven.  
 

Normbedragen zijn niet marktconform

Destijds benoemde ik dat de normbedragen zoals opgenomen in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (Verordening) niet marktconform lijken te zijn. Inmiddels is er geen sprake meer van ‘lijken’ en kan worden vastgesteld dat aannemers voor de bouw van een schoolgebouw dat voldoet aan de huidige eisen (onder andere Bouwbesluit 2012) een prijs berekenen die ver (variërend van 20% tot soms wel tot 50%) boven de normvergoeding ligt. Bouwprijzen schieten verticaal de lucht in en dat zal de komende tijd zo blijven.  
 

Maar wat kunt u doen?

Maar wat te doen als eindelijk groen licht wordt gegeven voor de nieuwbouw van de school en de toegekende normvergoeding op voorhand al niet voldoet? 
In artikel 102 lid 2 van de Wet op het primair onderwijs en in artikel 76m lid 2 van de Wet op het voortgezet onderwijs is de eis opgenomen dat de Verordening (waarin opgenomen de normbedragen) zodanig moet worden vastgesteld dat kan worden voldaan aan de redelijke eisen die het onderwijs aan de huisvesting van scholen in de gemeente stelt. Als van de toegekende normvergoeding aantoonbaar niet gebouwd kan worden conform de huidige eisen, dan is de Verordening op dat punt strijdig met voornoemde wetsartikelen. 
 
Hoe nu dit punt constructief in te zetten? De komende maanden kunnen twee momenten voor u van belang zijn: 
  1. Misschien heeft u begin 2017 een aanvraag voor een voorziening in de huisvesting ingediend. Uiterlijk op 31 december dient het college van burgemeester en wethouders het programma en overzicht vast te stellen waarna het besluit om de voorziening al dan niet toe te wijzen doorgaans binnen twee weken aan u moet worden bekend gemaakt. Als de voorziening aan u is toegekend, let dan op of de in het besluit opgenomen vergoeding voldoende is om de voorziening ook daadwerkelijk te realiseren. Als u vermoedt (of weet) dat dit niet zo is maakt u dan tijdig bezwaar. Als u geen bezwaar maakt tegen de hoogte van het bedrag, dan kunt u niet achteraf zeggen: het is niet voldoende. U bent dan overgeleverd aan de welwillendheid van de gemeente. Ook als er sprake is van een afwijzing van de door u gevraagde voorziening of als u een andere voorziening dan gewenst krijgt toegekend en het hier niet mee eens bent, is het zaak om bezwaar te maken tegen het besluit. 
  2. U bent van plan om een aanvraag voor een voorziening in de huisvesting in te dienen. In de meeste verordeningen dient het indienen van zo’n aanvraag vóór 1 februari te gebeuren, in dit geval dus 1 februari 2018. In de aanvraag doet u een beroep op artikel 102 lid 2 van de Wet op het primair onderwijs of artikel 76m lid 2 van de Wet op het voortgezet onderwijs en verzoekt u om het toekennen van een bedrag waarmee daadwerkelijk de voorziening kan worden gerealiseerd zodat deze voldoet aan de redelijke eisen die het onderwijs aan de huisvesting van scholen in de gemeente stelt. Het is kortom zaak de aanvraag van een gedegen onderbouwing te voorzien. 

Laat van u horen

Het is goed om als schoolbestuur in een zo vroeg mogelijk stadium bij de gemeente kenbaar te maken dat de normvergoeding niet strookt met de realiteit. Idealiter gaan steeds meer (liefst zoveel mogelijk) schoolbesturen dit de komende tijd ook doen want het verschil tussen de reële marktprijs en de normvergoeding loopt pijlsnel op. Bedenk hierbij dat zo lang schoolbesturen bereid blijven om de te krappe normvergoeding ‘dan maar’ te accepteren, veel gemeenten geen enkele haast zullen maken met het financieel tegemoet komen of zelfs maar ontlasten van schoolbesturen. 
 

Of ga renoveren 

Wat ook niet helpt in de discussie rond het financieren van huisvesting is dat het langverwachte voorstel voor de verdeling van de kosten voor renovatie nog steeds niet is uitgewerkt. Dit voorstel is sinds 2016 ‘hangende’ terwijl het formaliseren ervan de broodnodige verlichting zou kunnen geven (gedeeltelijk althans). 
In de tussentijd kan een gemeente een verzoek om nieuwbouw nog steeds afwijzen met het argument dat renovatie in plaats van nieuwbouw is aangewezen en dat de kosten voor het uitvoeren van deze renovatie volledig voor het schoolbestuur zijn.
 
Overigens gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat steeds meer gemeenten renovatie zien als een aantrekkelijk alternatief voor nieuwbouw en vanuit die gedachte bereid zijn om een aanzienlijke financiële bijdrage aan de renovatie te leveren. Ga dus altijd met de gemeente in gesprek en sla ook de tekst van de geldende verordening er op na want soms is renovatie (‘transformatie’) zelfs als voorziening opgenomen in de verordening. Ook voor de normvergoeding geldt dat steeds meer gemeenten dit probleem onderkennen en de normvergoeding naar boven bijstellen naar een meer reëel bedrag (meer reëel betekent niet altijd marktconform, dus let daar op). 
 

Kort samengevat. Wat zijn nu de belangrijkste zaken om op te letten:

  1. Bij het indienen van een aanvraag verzoekt u om het toekennen van een marktconform bedrag waarmee daadwerkelijk de voorziening kan worden gerealiseerd. De voorziening dient conform artikel 102 lid 2 van de Wet op het primair onderwijs of artikel 76m lid 2 van de Wet op het voortgezet onderwijs immers te voldoen aan de redelijke eisen die het onderwijs aan de huisvesting van scholen in de gemeente stelt. Het is raadzaam om op voorhand na te gaan hoe de gemeente met deze materie omgaat. 
  2. Als u een besluit ontvangt waarin de door u gevraagde voorziening wordt toegekend, is het zaak om na te gaan of het toegekende bedrag ook voldoende is om de voorziening te kunnen realiseren. Is dit niet zo, dan kunt u binnen 6 weken na dagtekening van het besluit bezwaar maken. Doet u dit niet dan staat het bedrag vast, ook als later blijkt dat het bedrag ontoereikend is. In het geval van afwijzing van de door u gevraagde voorziening of toekenning van een andere voorziening dan gewenst, kunt u ook altijd besluiten om bezwaar te maken. Wij kunnen in beide gevallen voor u inschatten of dit zinvol is. 
  3. Wat betreft renovatie: treedt altijd in overleg met de gemeente. Wellicht is er meer mogelijk dan u denkt. Vraag de gemeente om voor te sorteren op het voorstel over renovatie dat bij de staatssecretaris ligt. Grof gezegd is het idee van dit voorstel dat aanpassingen die leiden tot levensduurverlenging van 25 jaar voor rekening van de gemeente komen, onder aftrek van reeds gemaakte reserveringen voor onderhoud welke in die 25 jaar vrijvallen. Steeds meer gemeenten tonen aan welwillend te zijn ten aanzien van dit onderwerp. 
 
Mocht u er niet uitkomen of heeft u nadere vragen, schroomt u niet om contact op te nemen!

Nieuwe reactie inzenden

Josephine Haneveer

advocaat
0348 74 44 48