U bent hier

Help! De inspectie komt!

Het is voor scholen altijd spannend als de inspectie op bezoek komt. Ook al heb je de zaken goed voor elkaar, het is toch weer afwachten wat een inspecteur daarvan vindt. Is het goed genoeg? Heb je niks over het hoofd gezien? Heb je de regels en richtlijnen goed geïnterpreteerd? Ofwel: slaag je voor dit ‘examen’? Maar heb je ook jouw eigen verhaal, jouw waarden goed in beeld? Want niet alleen wat meetbaar is telt, ook wat merkbaar is.

In 2019 heeft de inspectie onderzoek gedaan naar de kwaliteitszorg binnen het PO, VO en MBO (kwaliteitszorg en ambitie, april 2019). Toen bleek dat 1 op de 5 van de besturen van de  onderzochte scholen de kwaliteitszorg niet op orde had. Het is de vraag of de besturen die onvoldoende scoorden nu wel de zaken op orde hebben en of de scholen die de zaken op orde hadden dat nog steeds hebben of dat ze ruimte zien voor ontwikkeling en groei.

Kwaliteit roept bij velen de associatie op van ‘meten is weten’, en niet geheel ten onrechte. Bij kwaliteit is er vaak sprake van het bijhouden en analyseren van gegevens en van het doorlopen van de welbekende PDCA cyclus (plan do check act). Het bijhouden van allerlei gegevens stuit vaak op verzet: er wordt immers een grote administratieve lastendruk ervaren in het onderwijs. Uit een brochure van de inspectie (Ruimte in Regels, 2017) blijkt dat scholen vrijer zijn in wat ze vastleggen dan dat ze zelf vaak denken.

Administreer wat jíj nodig hebt

Het advies luidt om bij vastlegging van gegevens in het kader van de PDCA cyclus uit te gaan van wat je zelf als docent, manager c.q. bestuurder aan gegevens nodig hebt om je taak goed uit te kunnen oefenen. Wat wil jij weten en waarom? Niets is zo erg om zaken vast te leggen waar vervolgens niets mee gebeurt!

Als het goed is ben je als docent of leidinggevende echter benieuwd naar resultaten en wil je voortgang monitoren. Daarbij is het van belang om ook aandacht te besteden aan het verhaal achter de cijfers: het resultaat heb je immers niet altijd (volledig) in de hand, wel wat je er aan doet! Juist in deze verhalen komt kwaliteitscultuur aan de orde en worden de waarden van waaruit je stuurt en de waarden van de school zichtbaar.

Meetbaar of merkbaar

Bij Verus spreken we in dit kader over het waarderende verhaal van de school: het eigen verhaal van de bedoeling! Het verhaal in het licht van wat jullie als school leerlingen gunnen voor de toekomst: goed leven, goed samen leven en goed leren. Het is dus van belang om je kwaliteitsmanagement met die waarden te verbinden en daarbij te accepteren dat niet alle bedoelingen even goed meetbaar zijn. We noemen dit ‘hard control’s en ‘soft controls’ en spreken over wat meetbaar en wat merkbaar is. Wat merkbaar is meet je niet met meetinstrumenten, maar je kan het wel ophalen, bijvoorbeeld door aanwezig te zijn in een school, je voelhorens uit te steken, sfeer te proeven en gesprekken te voeren.

Wat is goed onderwijs

Als organisatieadviseurs van Verus voeren we regelmatig narratieve visitaties uit waarbij het verhaal van de school wordt opgehaald  en waarbij ontwikkelperspectieven worden geschetst. Zo’n visitatietraject geeft het bestuur en de teams van de basisscholen de mogelijkheid om gestructureerd na te denken over wat goed onderwijs in hun specifieke context betekent en waar hun specifieke ontwikkelpunten liggen. Op deze manier helpen we scholen te werken aan hun eigen kwaliteit en aan goed onderwijs vanuit de bedoeling.

Op reis

Maar we bieden ook begeleidingstrajecten aan om van een duurzame kwaliteitscultuur te creëren; dit kan voor of na een visitatietraject om gewenste veranderingen door te voeren. Welke vorm zo’n traject heeft, is afhankelijk van waar de school behoefte aan heeft. Daar waar urgente problemen zijn, zal het traject de vorm krijgen van een onderzoek waarbij gezocht wordt naar de oorzaken van verminderde kwaliteit, worden op basis daarvan aanbevelingen gedaan en kan Verus de implementatie daarvan begeleiden.

Daar waar er geen urgente problemen zijn, maar wel een verlangen naar een meer gedragen kwaliteitscultuur is, en dan bedoelen we gedragen door de hele school en niet alleen door bestuur en/ of management, zal het traject een sterk participatief karakter krijgen. Hierbij reizen we door de organisatie om de waarden op te halen en vertalen die in uitgangspunten en bijbehorende monitormomenten en -instrumenten. Natuurlijk kan de reismethode ook bij urgente problematiek toegepast worden, maar vaak voelen scholen dan zoveel druk dat de tijd niet genomen wordt voor participatieve trajecten; terwijl dat toch ook in zo’n situatie zeer effectief kan zijn.

Wilt u een reis boeken? Of een narratieve visitatie? Of wilt u gewoon eens vrijblijvend sparren over het creëren van een waardengedreven duurzame kwaliteitscultuur? We horen het graag!

Lees ook

De inspecteur: Alleen maar inspectieproof zijn leidt tot verschraling van het onderwijs

 

Nieuwe reactie inzenden

Jessica Rebel

adviseur governance, cultuur en organisatie
0348 74 41 72

Lees ook

Jessica Rebel