U bent hier

Op zoek naar een spoorboekje voor vernieuwing

Hoe kan het vmbo zich nog beter profileren ten opzichte van het vmbo bij andere scholen? Hoe kan het kleine gymnasium of de vwo-afdeling anders georganiseerd worden? Kies je voor vergaande afslanking van het vwo of integratie door je extern te binden aan een school van ander bestuur? Verus is op zoek naar voorbeelden van onderwijsvernieuwing om zo scholen verder te helpen met vergelijkbare uitdagingen. Een aantal gesprekken levert een breed pallet aan oplossingen.
 

Spoorboekje opstellen voor inhoudelijke vernieuwing

In de regio’s waar het aantal leerlingen daalt, zijn er scholen die een lessentabel hanteren van 25 uur vast en 4 uur maatwerk per leerling. In een andere scholengemeenschap zitten leerlingen voor de kernvakken in een vaste groep, terwijl andere vakken over niveaus en jaargroepen heen worden georganiseerd. De opvatting om meer op maat les te geven, sluit aan bij de ontwikkeling van gepersonaliseerd leren voor alle leerlingen. Daardoor staat de vormende opdracht om met en van elkaar te leren als groep onder druk. 
 
Zelf denk ik dat, naast de vernieuwers in gebieden gekenmerkt door leerlingendaling, ook aan de Vinex-locaties (waar scholen geheel vanuit het niets opgebouwd worden) als voorbeeld kunnen dienen. Je ziet bij deze scholen een flexibele indeling in lessentabellen, jaargroepen, profielen, niveaus. 
 

Scenario’s opstellen om breed draagvlak te verkrijgen 

Er wordt in krimpgebieden toenemend naar een oplossing gezocht in vormen van samenwerking en integratie met andere onderwijsinstellingen (in dezelfde vestigingsplaats) en een verdeling van profielen op niveaus die ieder voor zich een te gering aantal leerlingen kent. Het lastige is dat het aanbieden van profielen bij een andere school, meestal de beeldvorming van en concurrentie met andere denominatie ingewikkeld maakt. In eerste instantie is een goed overleg met de direct intern betrokkenen een noodzaak om voor de keuze voldoende steun te verkrijgen. 
 

Bekijk het eigen onderwijsconcept opnieuw

Start de verandering in de eigen school. Overwin de (vaak aanwezige) weerstand door vanuit het team eerst goed naar jezelf te kijken. Door kritischer naar de eigen onderwijskwaliteit te kijken, ontstaat de bereidheid van het team om doelgerichter te werken aan een beter onderwijsproces. Aan deze veranderende houding dragen de volgende punten bij: 
 
  • De komst van een nieuwe manier van bestuurlijk organiseren
  • Het omarmen van een breed opgezet verbeterplan
  • De wijze waarop de schoolleiding iedereen die mee wil denken betrekt bij het verbeterproces 
 
Bovendien ervaren docenten nu meer vertrouwen en waardering vanuit de schoolleiding. Het verbeterplan moet gekoppeld worden aan concrete verbeteracties en een tijdpad. Deze komen voort uit bevindingen uit gesprekken met alle geledingen van de school, de raad van toezicht, belanghebbenden in de omgeving en de inspectie. 
 
Het plan bevat thema's met onderliggende probleemstellingen, waarvan de kwaliteitsverbetering van het onderwijs de eerste is. Andere thema's zijn: 
 
  • Bekendheid van eigen enthousiasme in combinatie met betere resultaten en goede leeromgeving van de gebouwen
  • Verbinding
  • Samenwerking
  • Structuur
  • Kleine kwaliteit (van improvisatie naar planmatig werken)
 
Hierdoor ontstaat er groot vertrouwen in dat deze leidraad de school voldoende houvast biedt om een kwaliteitsslag te maken en de leerlingengroei op niveau kan houden. Samenwerkingen met derden begin je met vertrouwen in de toekomst.
 

Ruimere regelgeving biedt kansen om profielen en afdelingen overeind te houden 

Inmiddels is er ervaring bij een aantal scholen over hoe ze keuzes moeten maken voor de toekomst. Zo wordt voor de inrichting van een gezamenlijk aanbod met een andere school van een ander bestuur, gebruikgemaakt van verruimde regelgeving over onder andere gedeeltelijk verblijf op de andere school of organisatorisch door het vormen van een beheersstichting. 
 
Een mooi voorbeeld hiervan is Hoogeveen, waar twee besturen de Unilocatie Eduwiek ingericht hebben. In dit schoolgebouw zijn speciaal, vmbo en pro onderwijs verenigd. Door het gezamenlijk inrichten van onderwijs (door toepassing van de regel dat maximaal 50 procent van de lessen bij de ander verzorgd mag worden), kan de inspectie een kwaliteitsoordeel per BRIN-nummer geven. Ook gezamenlijke directie en personele inzet kan de kritiek van overheidscontrole doorstaan.  
 

Verus helpt

Verus kan van dienst zijn bij het scenario-denken en verdere advisering bij de positionering voor de toekomst. Dan wordt een aantal ontwikkelrichtingen, waaronder zelfstandigheid en samenwerking met andere scholen, in beeld gebracht. De onderwijskundige keuzes (varianten), de financiële en personele consequenties worden hierdoor beter zichtbaar. 
 
Voor aanvullingen, commentaar of vragen fpardoel@verus.nl

Nieuwe reactie inzenden

Freek Pardoel

belangenbehartiger
0348 74 41 22