U bent hier

Een goede leider kijkt in de spiegel

Herken je dit? Je geeft leiding aan een team, maar op de een of andere manier heb je voortdurend de indruk dat je, wat je ook zegt, niet begrepen wordt. En dat geldt niet alleen voor jou, maar ook voor de teamleden onderling. Alsof ieder een andere taal spreekt.

Hoe bouw je dan aan een gezamenlijke taal? Hoe zorg je ervoor dat verschillen gewaardeerd worden in plaats van veroordeeld? 

Sluit aan en daag uit

Leiderschap kun je niet leren, maar je kunt het wel ontwikkelen. Ken jezelf, ken die ander en “do it”. Leer inschatten welk gedrag, wanneer adequaat is. Weet wat jouw team energie geeft en wat bij hen tot energieverlies leidt. Zoek eerst aansluiting en daag dan pas uit!

Ik schets je dit in een driestappenplan:

  1. Ken jezelf en je team
  2. Ontwikkel jouw gedrag
  3. Regel een spiegel 

Jij rood, je team groen

Leiderschap begint met zelfinzicht: ken je eigen kracht en valkuilen. Zonder inzicht geen uitzicht! Verkennen, herkennen en erkennen; dat is de stap naar echt leiderschap. Verus coacht leidinggevenden in het onderwijs zoals bestuurders, directeuren en teamleiders en zet daarbij Management Drives (MD) in. De MD-methodiek brengt drijfveren in kaart. Die worden bij MD uitgedrukt in kleuren.

Veel leidinggevenden in het onderwijs hebben bijvoorbeeld oranje en rood als belangrijke drijfveren. Ze zijn gericht op doelen en resultaten (oranje) en kunnen focus aanbrengen als de situatie daarom vraagt (rood). Maar wat als een groot deel van je team nu vooral groen en paars als stuurkleur heeft? Onderlinge overeenstemming voorop stelt en hecht aan tradities? Moet je dan maar een team zoeken dat aansluit bij jouw drijfveren, of zijn jouw drijfveren nu precies wat dit team nodig heeft? Wat hebben jij en je team nodig om vertrouwen in elkaar te hebben? Zijn de complimenten die je aan iemand met een oranje drijfveer geeft, hetzelfde als aan iemand die blauw als stuurkleur heeft? Allemaal vragen die in het kader van bewustwording van belang zijn.

Ontwikkel jouw gedrag

Iemand die eerst geen leidinggevende functie had, kan vijf jaar later, als hij aan het hoofd van een team staat, andere drijfveren naar boven laten komen. Je hébt namelijk in principe alle drijfveren in je, maar de mate waarin ze naar de voorgrond treden wordt bepaald door nature, nurture en culture. Met name de context waarbinnen je werkt (culture) is van groot belang.

Leer gedrag te ontwikkelen dat je vanuit je profiel minder vertoont, maar dat je helpt het juiste te doen in iedere situatie. Daarvoor hoef je niet af te wijken van je aard, maar laat je naar boven komen wat latent al aanwezig was. En sluit je aan bij wat jouw team nodig heeft.

Regel een spiegel

Leiderschap stopt niet bij één keer doen. Leiderschap is voortdurend jezelf ontwikkelen, leren van nieuwe omstandigheden, verschillende mensen en behoeften. Om jezelf te zien, heb je een spiegel nodig. Met MD bijvoorbeeld, kunnen we je in een 360-graden-feedback inzicht geven in hoe anderen jou zien. Maar het helpt ook al als je iemand binnen het team vraagt om bijvoorbeeld na afloop van een bijeenkomst feedback te geven. Feedback op zaken als; welk gedrag zag je me vertonen, was dit gedrag effectief, bij wie wel en bij wie niet, heb je het nieuwe gedrag gezien dat ik me voorgenomen had? Door tijd en ruimte te zoeken voor dit soort vragen, draag je ook zorg voor borging van functioneel gedrag!

Van ‘to the point’ naar ‘to the person’

Een reflectie van bestuurder PO die door Verus gecoacht werd:

“Achteraf gezien moet ik wel lachen om mezelf! Ik weet drommels goed dat mensen verschillend zijn, maar in de praktijk verwacht ik dat ieder net als ik na een social-momentje van een minuutje al to-the-point kan komen. Ik pak het nu heel anders aan. Ik start nu ieder directie-overleg met een parel-puzzel-momentje. We pakken een bak koffie en starten op de bank die in dezelfde ruimte staat als de vergadertafel. Waar ben je trots op in wat je de afgelopen weken hebt meegemaakt, wat houdt je bezig? Dat kunnen zaken op school zijn, maar evenzo goed benoemen we dan dingen uit ons privéleven. In MD-kleuren gesproken: we hebben aandacht voor paars en groen. Laatst zei een directeur tegen me: ‘weet je dat dit de meest waardevolle momentjes van al ons overleg zijn?’. Dan geniet je toch als bestuurder!”

Lees ook

4 tips: Allemaal competente mensen. Zo laat je ze als team werken

Nieuwe reactie inzenden

Felix Razenberg

adviseur governance, cultuur en organisatie
0348 74 44 15