U bent hier

Dé 6 onderwijsrapporten voor de verkiezingsprogramma's

In maart 2021 kan Nederland weer naar de stembus voor de verkiezingen van de Tweede Kamer. De voorbereidingen voor deze verkiezingen zijn al in volle gang. Welke onderwijsrapporten gaan een rol spelen tijdens de verkiezingsprogramma’s? We hebben er zes voor je op een rijtje gezet. 

De politieke partijen hebben commissies ingesteld die de kandidatenlijsten samenstellen en de verkiezingsprogramma’s schrijven. Om het hoofdstuk over onderwijs te maken, luisteren politieke partijen naar hun achterban, gaan ze op werkbezoeken, organiseren ze bijeenkomsten op scholen én kijken ze naar belangrijke rapporten. In willekeurige volgorde zijn dit de belangrijkste rapporten over onderwijs, die door schrijvers van verkiezingsprogramma’s zeker worden gelezen:

  1. Onderwijsstelsel: de Staat van het Onderwijs
    Ieder jaar maakt de Inspectie van het Onderwijs de Staat van het Onderwijs op, zoals dat in artikel 23 lid 8 van de Grondwet wordt gevraagd. De Inspectie brengt feiten en cijfers in kaart en toont daarmee meerjarige ontwikkelingen en resultaten. De Staat van het Onderwijs is voor het functioneren van het onderwijsstelsel een belangrijke graadmeter. 
    Organisaties die ook een ‘Staat van …’ uitbrengen zijn Ouders & Onderwijs (Staat van de Ouder) en de Algemene Vereniging Schoolleiders (Staat van de Schoolleider).
  2. Beleidskeuzes in kaart: Brede Maatschappelijke Heroverwegingen
    Deze rapporten worden ook wel de menukaarten van de formatie genoemd. Het rapport met de titel 'Kwalitatief goed onderwijs met kansen voor iedereen’ geeft een overzicht aan maatregelen, investeringen, bezuinigingen, hervormingen en intensiveringen op het terrein van onderwijs. Het doel van de Brede Maatschappelijke Heroverwegingen is om beleidsmakers van de toekomst breed inzicht te geven in de opties en mogelijkheden die er zijn in economische voor- en tegenspoed. Het bijzondere van deze rapporten is dat beleidskeuzes en mogelijke gevolgen worden gepresenteerd zonder kabinetsoordeel of andere opmerkingen over politieke (on)wenselijkheid.

    Andere rapporten en notities die mogelijke beleidsmaatregelen in kaart brengen zijn ‘Kansrijk onderwijsbeleid’ van het Centraal Planbureau en ‘Beleidsthema’s voor de lange termijn’ van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.
  3. Doelmatigheid en toereikendheid bekostiging: Een verstevigd fundament voor iedereen
    Consultancybureau McKinsey heeft onderzoek gedaan naar de doelmatigheid en toereikendheid van het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Het rapport ‘Een verstevigd fundament voor iedereen’ bevat de resultaten van dit onderzoek. De onderzoekers stellen dat de bekostiging toereikend is om aan de basiskwalificatie te voldoen, maar ook niet meer dan dat.
  4. Vrijheid van onderwijs: Onderwijsvrijheid én overheidszorg
    De Onderwijsraad is al ruim 100 jaar het onafhankelijke adviescollege over onderwijs van de regering en het parlement. De adviezen en publicaties van de Onderwijsraad spelen daarom een belangrijke rol in de totstandkoming van beleid. Een belangrijke publicatie over de vrijheid van onderwijs is de notitie ‘Onderwijsvrijheid én overheidszorg’. Verplicht leesvoer voor commissies die iets over de vrijheid van onderwijs opschrijven. 

    Een compleet overzicht van de adviezen van de Onderwijsraad is te vinden op deze website. Hier zijn  onder andere de adviezen ‘Investeren voor jonge generaties’ te vinden (waarin de Onderwijsraad pleit voor gerichte investeringen in het onderwijs om jongere generaties perspectief te bieden) en ‘Steeds inclusiever’ (waarin de Onderwijsraad een perspectief geeft hoe het onderwijs op langere termijn inclusiever wordt voor leerlingen en studenten met een beperking). 
  5. Evaluatie passend onderwijs: Hét eindrapport 
    Het stelsel van passend onderwijs is in 2015 ingevoerd en ontwikkeld. In mei van dit jaar werd het grootschalig evaluatieonderzoek afgerond en gepresenteerd. Het ‘Eindrapport Evaluatie Passend Onderwijs’ is een beeldbepalend onderzoek voor commissies die iets over de toekomst van passend onderwijs willen opnemen in hun verkiezingsprogramma. 
  6. Aanpak lerarentekort: Samen sterk voor iedereen
    Recent verscheen het rapport ‘Samen sterk voor ieder kind’ van Merel van Vroonhoven, onafhankelijk aanjager voor de aanpak van het lerarentekort. Dit rapport bevat concrete aanbevelingen, die worden ondersteund door de minister én de landelijke tafel. 

Het schrijven van een blog brengt ook altijd beperkingen met zich mee. Zo zijn er rapporten en adviezen die niet in het lijstje staan, maar zeker de moeite waard zijn. Tips voor een volgende blog? Laat het me weten, via dbaars@verus.nl

Nieuwe reactie inzenden

Dico Baars

adviseur public affairs
0348 74 44 37