U bent hier

Leiders

Hij had geen tijd, die directeur van een Grieks-orthodoxe school in Bethlehem. Terwijl hij steeds op de smartphone in zijn hand kijkt, vertelt hij zijn verhaal. Gedreven, dat zeker en ook wel een beetje autoritair. Over hoe zijn leerlingen opgroeien in een stressvolle situatie op de Westbank. Over de opdracht die dit voor hem en zijn leraren betekent. Stil worden we als hij vertelt over het persoonlijke drama dat zijn gezin is overkomen toen zijn dertienjarige dochter werd gedood tijdens een beschieting door Israëlische soldaten. Hoe boos hij was. Hoe verwoest zijn leven was. Maar ook hoe hij al na enkele weken inging op de uitnodiging om met Joodse ouders te praten, die een kind door Palestijns geweld hadden verloren.

Het is één van de vele verhalen, die we horen tijdens de reis door Israël en de Palestijnse gebieden. Indrukwekkende verhalen, teveel om allemaal te verwerken.

De directeur blijft door vertellen. De tijd lijkt hij te vergeten. De leraar, die het van hem over zal nemen komt niet meer aan de beurt. Hij knikt alleen bij het voor mij meest schokkende gedeelte van het verhaal. De directeur vertelt hoe volgens hem Amerika en Europa samenwerken en IS helpen met als uiteindelijk doel aan Israël het land van de Eufraat tot aan de Nijl in handen te geven. En zo de Palestijnen weg te vagen.

We voelen ons aangesproken, ongemakkelijk. Als dít gedacht wordt, en dat wordt het, hoe kun je dan directeur van een school zijn? Leidinggeven aan de vorming van jongeren, waarvan je hoopt dat zij verandering zullen brengen in het leiderschap van het Palestijnse volk? Net zoals je hoopt dat dit aan de Israëlische kant zal gebeuren. Als we er naar vragen, blijken de leerlingen daar zeker over na te denken: ‘Wij zien dat we op een vreedzame manier zullen moeten gaan samenleven in deze regio! Het moet anders!’

Enkele dagen later brengen we een bezoek aan het Feuerstein-instituut in Jeruzalem. Rabbijn Feuerstein is twee jaar geleden overleden en zijn zoon Rafi zet het werk voort om kinderen met het syndroom van Down of mensen met hersenbeschadigingen door bijvoorbeeld aanslagen te leren wat onmogelijk lijkt. Omdat men gelooft dat ‘het chromosoom niet het laatste woord heeft’. Zo horen we van Loren, die op sterven na dood is na een terroristische aanslag. Half verlamd, spraakgestoord en wat al niet meer. Nu runt hij een klein restaurantje in het instituut en is onlangs getrouwd.

De mensen van het Feuerstein-instituut zoeken net zo lang tot ze de sleutel vinden die dit mogelijk maakt. Ze leggen zich niet bij neer wat een mens nú kan of weet, maar zoeken naar wat hij of zij kan leren. Een levenshouding die ook belangrijk is om de wereld en het samenleven van mensen te verbeteren. Je niet neer te leggen bij zoals het nu is. Een hoopvolle boodschap.

Je vraagt je af wat dan de sleutel is in de steeds meer vastlopende situatie in deze regio. En past die sleutel van verandering ook op de steeds meer verdeelde situatie in ons eigen land, waar op de laatste dag van ons bezoek een referendum plaatsvindt dat daarvan een uiting lijkt?

Rabbijn Azari lijkt ons de weg te wijzen als wij onze reis afsluiten in de liberaal joodse synagoge Beit-Daniel in Tel Aviv. Hij wijst op de stad Tel Aviv, die met meer dan drie miljoen inwoners een baken van hoop is in de hele regio. Joden, moslims, christenen, seculieren leven er samen. Ze respecteren elkaar, geven elkaar de ruimte, ontmoeten elkaar. En dat geleid door een burgemeester die steeds duidelijk maakt dat ander gedrag niet geaccepteerd wordt in deze stad. Het is voor hem een teken van hoop dat de gematigde krachten zullen winnen.

Het is een onverwachte tegenstem naast die van rabbijn Awraham Soetendorp, die zijn hele leven al  in dienst heeft gesteld van het je niet neerleggen bij zoals het nu is en te vechten voor wat recht is.

Ik vraag me opeens af wat de deelnemers aan onze mooie reis zullen vertellen, als zij bezoek zouden krijgen op hun school en vertellen over de opdracht die zij voor zichzelf zien als het gaat om de vorming van kinderen en het ruimte geven aan leraren? Hebben ze tijd, geven ze de leraar het woord, bieden ze kinderen hoop…?

Nieuwe reactie inzenden

Lees ook

Dick den Bakker
Dick den Bakker