U bent hier

Kinderen

Het is al weer de vijfde reis met leidinggevenden en andere onderwijsmedewerkers samen met rabbijn Soetendorp naar Israël en de Palestijnse gebieden, die we van 30 maart tot en met 7 april 2016 ondernemen. Al snel gaat het gesprek in de reis over kinderen. Niet zo gek natuurlijk als je met onderwijsmensen op pad gaat. Waar kinderen tijdens ons bezoek aan het Tempelplein vanochtend totaal ontbreken, zijn ze volop aanwezig tijdens de bar mitswah-vieringen bij de Klaagmuur.

Sowieso is het al een wereld van verschil: de in de Koran in aparte mannen- en vrouwengroepen studerende moslims op het Tempelplein, in een serene rust en vlak daaronder het levendige plein bij de Klaagmuur met joodse families vanuit allerlei landen, waarvan de 13-jarige zoon (en voor sommigen de dochter) godsdienstig volwassen wordt tijdens de bar mitswah-viering. Er vinden er tientallen plaats met luidruchtig gezang onder een strakblauwe lucht en met biddende joden in de nabijheid, heftig bewegend soms dicht tegen de Klaagmuur staand. Voor bezoekers als we zijn, is het soms wat ongemakkelijk de openheid en gastvrijheid te ervaren van de intieme bijeenkomsten die er worden gevierd.

De muur loopt door in een overdekt gedeelte, een grot, waar helemaal achterin het geluid van kinderstemmen is te horen. Daar staan jongens van rond de tien jaar met hun rabbi de gebeden op te zeggen en te zingen. Met hun kort geknipte haar, gecombineerd met lange soms krullende lokken zijn ze direct te herkennen als orthodoxe joodse jongetjes. Vol overgave en heel langdurig zingen ze de liederen en gebeden. Tientallen minuten lang, bewegend als volwassen biddende mannen. En meter naast hen is een studerende joodse man op zijn lessenaar in slaap gevallen. Hij verroert geen vin.

Het schouwspel, want zo ervaren we het, zeker als ons een stoel wordt aangeboden om het rustig te bekijken, zet aan tot denken. Deze jonge kinderen worden opgevoed volgens een duidelijke richting voor hun leven. Ze ontwikkelen er hun identiteit aan en aan niets is te ontdekken dat ze zich er ongelukkig bij zouden voelen. Een rabbi die zich met toewijding bezig houdt met deze opvoeding, vergezelt hen. Toch heel anders dan de ruimte die wij in Nederland – en natuurlijk bij velen hier ook in Israël – aan kinderen willen geven om zichzelf te ontplooien. Zeg maar: hun eigen identiteit moeten ontdekken. Moeten worden wie ze zijn. Een toch ook wel vermoeiende bezigheid, want kun je bijvoorbeeld op je tiende al weten wat er in je zit?

Als we ’s middags naar Yad Vashem gaan, het holocaustmuseum, bezoeken we eerst het Children Memorial. In deze met duizenden sterren verlichte gedenkplek worden één voor één de namen, de leeftijden en het land van herkomst van de 1,3 miljoen vermoorde joodse kinderen genoemd. Kinderen die er nooit aan toe zijn gekomen om te worden wie ze zijn. Die nooit de gelegenheid hebben gehad om uit zichzelf te halen wat er in zit of zich te ontplooien op een manier die past bij hen zelf.

Voor mensen uit het onderwijs is dit een des te indringender ervaring als je je realiseert dat je werk bestaat uit het bieden van ontplooiingskansen voor kinderen en hen te laten merken wat van belang is om aan dit leven te kunnen bijdragen. Wat is dan eigenlijk een legitieme reden om dit aan zoveel kinderen te onthouden, sterker nog om hen zelfs te doden? De vraag stellen, is uiteraard overbodig. Daar bestaat geen legitieme reden voor. Als rabbijn Soetendorp dan over zijn eigen levensverhaal vertelt en hoe hij om bijna onverklaarbare redenen heeft kunnen overleven, zorgt dat het verschil tussen leven en dood scherp op het netvlies komt te staan.

Zwijgend en geëmotioneerd staan we even later voor het Janus Korczak-monument. Dat is voor één van de deelnemers zeker teveel: deze joodse pedagoog, die zo uitging van het belang van het individuele kind zou toch hét voorbeeld moeten zijn voor de wijze waarop wij nu kinderen opvoeden? Maar hoe vaak worden ze niet opgeofferd aan systemen die we me elkaar optuigen? Terwijl de liefde die er is om kinderen te doen groeien centraal zou dienen te staan!

Nieuwe reactie inzenden

Lees ook

Dick den Bakker
Dick den Bakker