U bent hier

Het verschil wordt in de klas gemaakt

Het is altijd een beetje een ongemakkelijk moment, daar in Yad Vashem. Ik ben er alweer voor de achtste keer met een mooie groep onderwijsmensen uit verschillende sectoren en met verschillende functies.

We bezoeken het holocaust-museum op de eerste dag in Jeruzalem. Het is een heftige ervaring om je te realiseren dat mensen elkaar zoveel ergs aan kunnen doen. Zo systematisch, zo gepland, zo mensonterend. Tijdens dit bezoek vertelt onze gids dat er in Nederland in verhouding meer Joden en anderen op transport gesteld, vermoord en overleden zijn, dan in andere landen. Hij wijt dat onder andere aan de goede administratie in ons land en de neiging tot gezagsgetrouw handelen.

Je ziet de meereizende rabbijn Awraham Soetendorp ongemakkelijk kijken. Juist het indringende gegeven dat een onbekend katholiek echtpaar bereid was hem als baby van Joodse ouders met hun eigen leven onderdak te bieden, vormt voor hem een teken van hoop. En die momenten benadrukt hij liever om zo als voorbeeld te dienen voor anderen. De reden dat hij ook nu weer met de groep mee reist, blijft overigens wel gebaseerd op de keuzemogelijkheid die mensen kunnen hebben. En dan kan hij scherp zijn: het verschil tussen goed en kwaad wordt in de klas gemaakt en wordt bepaald door de leraar die voor de klas staat. Een indringende opdracht voor allen die in het onderwijs werken en het deed me denken aan de uitspraak van Leo Bormans, vorig jaar tijdens het Verus Event, dat elke leraar op zijn visitekaartje ‘hope-provider’ moet zetten.

Ja, we realiseren ons heel goed dat we deze reis starten op het moment dat de Week van de Hoop op veel katholieke en christelijke scholen in Nederland wordt gehouden. Om in díe week in Israël te lopen en geconfronteerd te worden met de verschrikkingen die mensen elkaar aan kunnen doen én het feit dat je je daar niet bij neer hoeft te leggen, grijpt veel deelnemers van de reis bij de keel en emotioneert.

Bijzonder is dat rabbijn Soetendorp deze dag vergezeld wordt door zijn vrouw. Het is indrukwekkend als zij hand in hand de donkere sterrenhemel van het Children Memorial binnenlopen. Een plaats waar de namen van kinderen die in concentratiekampen zijn overleden worden genoemd. Net als hun leeftijd en land van herkomst. Het had niet veel gescheeld of Soetendorp en zijn vrouw hadden hetzelfde lot getroffen. Het verschil werd gemaakt door gewone mensen, die in een split-of-a-second besloten dat hulp geboden moest worden. Ook al liep hun eigen leven ook gevaar. Zowel in woord en daad laten de rabbijn en zijn vrouw blijken dat hun droom van vrede zal blijven bestaan. Juist doordat anderen zich zo voor hen hebben ingezet. Ook al realiseren zij zich steeds meer dat zij de realisatie van die droom van vrede, zowel in en rond Israël als in de wereld als geheel, naar alle waarschijnlijkheid niet mee zullen maken.

Zelf bleef ik hangen bij die zingende kinderen op één van de vele televisieschermen in Yad Vashem. Kinderen, die na de bevrijding het volkslied van Israël zongen. De wijs herkende ik. Het was het lied dat ik vroeger leerde: ‘Door de wereld gaat een woord’. De kinderen zingen van hoop, die niet verloren gaat. Al snel daarna loop ik het museum uit. De betonnen wanden lijken zich te openen, het zonlicht valt binnen en je hebt een prachtig uitzicht op Jeruzalem. Na slalommend door donkere dalen van de mensheid gewandeld te hebben, opent de hoop op een ‘stad van vrede’ zich. Een visioen dat voor leraren inspiratie biedt en hen helpt het verschil in de klas te maken.

 

Reacties

Door Arie de Bruin op 30 mrt 2017 | 16:19

Beste Dick,
Juist in die week organiseerden wij (werkgroep Joods Kindermonument) met veel succes op 22 maart een mini-conferentie over "De actualiteit van Onderwijs over de Holocaust" voor leraren van VO en PO in Rotterdam. Veel belangstelling (Aboutaleb, Hugo de Jonge, Sander Dekker). Ik heb toen een tekst van Awraham voorgelezen!
En Korczak blijft hoop geven!!!

groet
Arie

Nieuwe reactie inzenden

Lees ook

Dick den Bakker
Dick den Bakker