U bent hier

Hardnekkige hoop

Tijdens de eerste dag van de reis van leidinggevenden uit alle sectoren van het onderwijs, die met rabbijn Soetendorp Israël bezoeken, vindt een deelnemer een steentje met het woord hoffnung erop. Hij heeft het meegenomen. Ik moet er aan denken na een lezing over het initiatief om in Jeruzalem een Centrum van Hoop op te richten. Een centrum dat zich richt op de interreligieuze dialoog en dat er vanuit gaat dat godsdiensten hun wijsheid met elkaar delen. Om op deze manier bij te dragen aan een meer vreedzame wereld.

Het was een prima moment in het reisprogramma om over dit initiatief te horen. Net teruggekomen van een bezoek aan Bethlehem is enige wanhoop en machteloosheid in de groep aanwezig. Natuurlijk, het was fantastisch om met het Sumud-koor van Palestijnse vrouwen, woonachtig in de Bethlehem te zingen en te dansen. Om lucht te geven aan gevoelens van onmacht omdat een onmogelijke muur mensen van elkaar scheidt en te zingen dat het antwoord daarop niet zomaar te geven is. Dat anwoord is Blowing in the wind.

Echter, niet alles wat we hoorden stemt hoopvol over een toekomstige oplossing van de vele kwesties, waaronder die van de Palestijnen. Althans niet in Bethlehem. In Jericho, waar we op een avond doorwandelden, viel ons juist op hoe blij en trots de inwoners en vooral de jongeren zijn. Geen bedrukte sfeer, maar genieten van het mooie leven in deze oudste stad op aarde. Een hoopvol teken.

In de geboortestad Bethlehem horen we hoe christelijke gezinnen steeds meer bij elkaar gaan wonen. Ze vormen een kleiner wordende minderheid. Zullen hun moslimvrienden ook vrienden zijn als het moeilijk wordt? Hoe wordt de opkomst van IS in landen als Irak en Syrië geduid? Staan hun moslimvrienden achter het verdrijven van christenen uit Mosul of keuren ze het af? Het zijn vragen en opmerkingen, die ik niet eerder hoorde. Een jaar geleden schrok ik nog van de sympathie die men in Bethlehem voor de Syrische president Assad had, ‘die tenminste tegen die terroristen optrad’. Nu zoekt Amerika weer contact met Assad. Er is veel veranderd in een jaar.

In een gesprek met leraren in Bethlehem was één lerares, die zelfs prak over Amerika, die IS zou ondersteunen om zo de Arabische wereld te verdelen en dat was ook in het belang van Israël. Dit soort complottheorieën worden veel gedeeld hier, zo blijkt. Maar de vraag die ons blijft bezig houden is wat het betekent als leraren deze ideeën hebben. Als leraren niet hardnekkig blijven vasthouden en bidden voor hoop op een betere toekomst. En dat laatste, de hoop die in ons is levend houden, wil dat nieuwe Centrum voor hoop.

Op de laatste dag van onze reis bezoeken we die bijzondere school in Tel Aviv met kinderen van 51 nationaliteiten en een schooldirecteur die elk kind wil uitdagen te dromen over haar of zijn toekomst. Ook al heeft een kind geen enkele reden om te dromen. Ondanks dat er duizend kinderen de school bezoeken, wordt ieder kind gekend en uitgedaagd aan hun droom te werken. Over hoop gesproken. Het kan dus wel, ook al ben je als asielzoeker je toekomst niet zeker.

Ik begrijp nu ook beter wat Gert Biesta in zijn boek Het prachtige risico van onderwijs, dat ik deze reis heb meegenomen om te lezen, beschrijft. Het beheersen van alle competenties is niet genoeg om een competente leraar te zijn. Het gaat volgens hem om virtuositeit,  om onderwijspedagogisch wijze leraren, die in staat zijn van elkaars wijsheid te leren en daarom tot goede oordelen kunnen komen.

Gelukkig hebben we deze leraren ook in Bethlehem ontmoet en dat zijn tekens van hoop. Om echter hoop te blijven houden is naast pedagogische wijsheid ook hardnekkigheid nodig. Want er moet nog veel gebeuren wil er hier – en op deze wereld - vrede uitbreken.

Nieuwe reactie inzenden

Lees ook

Dick den Bakker
Dick den Bakker