U bent hier

Toen was geluk heel gewoon

Waar is geluk te vinden? Is geluk niet “heel gewoon”? Waar zoeken mensen naar geluk?

In de kersttijd ben ik de boekhandel van Dekker & van de Vegt in Nijmegen binnengelopen. Waar zoeken mensen naar geluk? De boekhandel heeft een hoek met boeken over filosofie, theologie, spiritualiteit en yoga. Een dik boek over wat we kunnen leren van Gandhi sprong in het oog. Wijsheid van Gandhi; 19.99, niet duur. Even kijken wat de auteur denkt dat ik van Gandhi kan leren: “Doe iets goeds met je woede. Geniet van alleen-zijn”. Kennelijk een boek met levenslessen. Nog zo een: “Kastijd je kinderen niet.” Klinkt wel heel ouderwets, maar we zullen vast wel iets van Gandhi kunnen leren.

Geluk zit in herinneringen

Wat mij opvalt is dat een kwart van de boekenkast is ingeruimd voor yoga. Ik bestel bijna al mijn boeken via internet en ben al jaren niet meer in deze boekhandel geweest. Wat zoeken mensen in yoga? Ik open een handboek over yoga. Het staat vol met lichaamshoudingen met poëtische namen: neuskannetje, naar beneden gerichte hond… Er gaat een onbekende wereld voor mij open. Yoga is goed voor je lichaam en geest; meer energie en rust. Niet onbelangrijk als je zoekt naar geluk.

Op de tweede plank van onder zie ik vier exemplaren van hetzelfde boek staan. Zeker een goed verkopend boek omdat er zoveel exemplaren naast elkaar staan. Ik pak een exemplaar in mijn hand. Het boek is geschreven door een echtpaar. Bekend van radio en tv: deelname aan de serie Helemaal het einde. Met hun drie kinderen zijn ze gaan wonen in Chili en hebben daar een yoga retreat geopend. In de inleiding staat een blog van de schrijvers. Jeroen schrijft: “Ons motto is: herinneringen creëer je zelf in het nu”. Deze mooie herinneringen wil men ook aan hun kinderen meegeven. Dat is het dus; geluk zit in herinneringen die je zelf creëert. 

Ik ga weer een tafel verder. In het midden staat een koffer met de ultieme biografie van de Rolling Stones. Authentieke interviews en alle nummers in één koffer: mijn hart gaat sneller kloppen. In mijn jeugd was ik een groot fan van de Stones. Daarnaast een biografie van de Beatles, en daarnaast weer andere bands. Wat mij opvalt is dat het hele dure uitgaven zijn. Dit is niet iets wat de huidige generatie zal aanschaffen maar is eerder bestemd voor de naoorlogse generatie van de babyboomers. De ultieme herinnering aan onze jeugdjaren. Kunnen we daar ons geluk vinden? Kennelijk is het wel de plek waar we het zoeken. Muziek is emotie. Er heeft zich een hele industrie op gestort om ons te helpen om terug in onze herinneringen te gaan. Op zoek naar geluk.

Maakbaar, altijddurend geluk

Onze herinneringen zijn de sleutel tot geluk en deze herinneringen creëer je zelf. Kennelijk is dit het levensgevoel dat mensen aanspreekt. Met een hoofd vol met vragen loop ik naar buiten. Herinneringen: is dat alles waarom het draait? Vinden we daar geluk? Iedere psycholoog kan vertellen dat herinneringen zeer onbetrouwbaar zijn. Alles is interpretatie, en dat geldt zeker voor onze herinneringen. Bovendien doven onze goede herinneringen langzaam uit en laten de meest negatieve herinneringen vaak de sterkste sporen achter in ons geheugen. Als ik dit weet, dan moeten mijn reisgenoten door het leven dit ook weten. Voor de herinnering alleen gaat de portemonnee niet open. Wat dan wel? Wat mensen geloven is dat je de herinnering kunt maken. Ik ben gelukkig geweest, en daarvoor ben ik zelf verantwoordelijk. En dit geluk kan niemand mij afnemen. Een narcistisch levensgevoel van de maakbaarheid van altijddurend geluk. 

Geluk is een waagstuk

Vol gedachten voeg ik mij in de stroom winkelende mensen. Wat is er met de mens gebeurd? In welke interpretatie-van-wereld voeden we toekomstige generaties op? We geven hen de boodschap mee dat je zoveel mogelijke geluksmomenten moet creëren. Als individu ben je hier zelf verantwoordelijk voor. En als je later op een bankje ongelukkig zit te zijn, heb je dit kennelijk niet goed gedaan. Maar geluk is niet toen en niet heel gewoon. Geluk is een waagstuk, en als het een waagstuk is moeten we andere vragen stellen. Waar is de verantwoordelijkheid voor de ander? Worden we nog onderbroken door de ander die ons even stil zet? Zijn er dingen die ons ter harte gaan buiten onszelf? Is echt geluk niet wat je ontvangt? Is het goede niet iets dat groter is dan wie ik als mens ben? Verwachten we nog een nieuwe toekomst: voor onszelf, de ander en voor de samenleving? Het zijn geen gemakkelijke vragen maar zonder deze vragen kun je niet zeggen wat goed is voor een kind en voor het samenleven met en voor elkaar. 

Nieuwe reactie inzenden

Chris Hermans

wetenschappelijk adviseur
-