U bent hier

Geloof in de ouder als toezichthouder!

Recent publiceerde de VO-raad het rapport Goed onderwijsbestuur. De raad is terughoudend over de rol van ouders in het toezicht. Ouders worden als bedreiging gezien omdat ze onvoldoende verschillende perspectieven zouden inbrengen. Zo zijn ouders mogelijk te veel gericht op het eigen kind en de eigen docenten en school, en minder op andere docenten en mogelijke andere scholen in de organisatie. 

In hetzelfde rapport roept de raad echter ook op om de afstand tussen de school en ouders te verkleinen. Het is volgens mij van belang om daarbij de balans en de waarde van de betrokkenheid van ouders te vinden. 

Het is het goed om te constateren dat er mensen zijn die het als hun opdracht zien om dienstbaar te zijn aan de samenleving door als ouder lid van een Raad van Toezicht te worden. Het argument dat ouders te eenzijdig zouden reflecteren, is niet meer dan een omdraaiing van de pluspunten van ouders in het intern toezicht. In elke sterkte kan een zwakte gevonden worden. 

Het afwegen van plus- en minpunten voor álle leden van het toezichthoudend orgaan. Denk bijvoorbeeld aan een accountant die de noodzakelijke kennis van bedrijfsvoering inbrengt, maar ook constant en eenzijdig aandacht vraagt voor mogelijke financiële risico’s en daarmee de ontwikkeling van de organisatie kan belemmeren.

Daarom is van belang dat de Raad van Toezicht ook zichzelf scherp houdt. Ervaringen en geluiden kunnen, bijvoorbeeld in een voorvergadering, gedeeld worden. Met elkaar kan geantwoord worden op de vraag: ‘Is dit een onderwerp van toezicht houden?’ Elkaar scherp houden maakt dat een organisatie ook niet voorbijgaat aan signalen, die juist ouders eerder horen dan ‘externe’ toezichthouders. De juiste balans in diversiteit in een raad maakt dat vraagstukken en signalen vanuit verschillende invalshoeken bekeken worden.

Naar mijn mening wordt er te vaak negatief geoordeeld over de kennis en kunde van ouders. Zo geeft de WRR in het rapport Van Tweeluik naar Driehoek terecht aan dat schaalvergroting en decentralisering tot nieuwe, complexe taken voor het intern toezicht leidden. Helaas diskwalificeert de WRR ouders op hun geschiktheid als toezichthouder, gebaseerd op een brief van de AOb aan de Vaste Kamercommissie voor OCW

De WRR, de VO-raad en de AOb gaan voorbij aan het eigenaarschap van ouders in het onderwijs. Ouders zijn geen klant, afnemer van een pakket onderwijs. Ouders zijn direct betrokken op wat aan kinderen onderwezen wordt. Het is belangrijk gebruik te maken van deze directe relatie, ook en juist in het intern toezicht. De boude stelling dat ouders ‘meestal niet over de expertise, het inzicht en de tijd beschikken’ als het om adequaat weerwerk te leveren tegenover professionele bestuurders gaat, in een tijd waarin een groot deel van de bevolking hoog opgeleid is, ver. Daarnaast zijn er organisaties zoals Verus die praktische cursussen en checks kunnen leveren en aanleren op het gebied van expertise en inzicht.

Het is van belang dat de idealen van mensen en doelen van de organisatie in balans zijn. Een waarde(n)gedreven gemeenschap biedt vraagstukken als bovenstaande vanuit een ander perspectief het hoofd. Waarden van waaruit wordt gewerkt zijn leidend voor houding en gedrag in welke rol dan ook. Dan kijken mensen over de grenzen heen naar het ‘grote geheel’ en voorbij hun eigen directe belangen. Natuurlijk sluiten wij niet de ogen voor de dilemma’s die wij zien, maar we hopen ook dat groeiend onderling vertrouwen de basis voor nauwere samenwerking mag worden. 

De ouder als toezichthouder niet mogelijk? Volgens mij zeker wel…

Reacties

Door hans ormel op 14 nov 2014 | 11:20

Ouders in RvT zijn geen mede-beleidsbepalers, maar houden mede-toezicht. Daarnaast kunnen ze wellicht op kleinere schaal subjectief zijn - daar waar hun kind direct betrokken is in het klasverband. Wel beleven ze het onderwijsgebeuren van zeer nabij en zijn daardoor meer betrokken en ook dát dient in een RvT aanwezig te zijn.

Door Marianne Luyer op 25 nov 2014 | 11:58

Beste Carla, ik ben het helemaal met je eens! De manier om het onderwijs onderdeel van de samenleving te laten zijn! Ouders worden heel vaak onderschat, en dat schept juist afstand. Hartelijke groet!

Door Rob van Hattem op 25 nov 2014 | 19:51

Dag Carla,

Helder betoog! De rapporten van de 'klassieke onderwijsorganisaties' gaan inderdaad voorbij aan het feit dat veel ouders van leerlingen niet alleen ouder zijn, maar ook een maatschappelijke carriere hebben. Op basis van hun professionaliteit kunnen deze ouders van grote toegevoegde waarde zijn, juist als hun carriere zich helemaal of gedeeltelijk buiten het onderwijs afspeelt. En iemand met een professionele statuur weet heus het verschil wel te maken tussen een rol als ouder of als toezichthouder. Wat mij betreft zal het onderwijs - om tegemoet te komen aan alle uitdagingen die de komende jaren en decennia voor de deur staan - juist de interne 'onderwijsgerichtheid' van zich af moeten schudden en in gesprek raken en voordeel doen met input van buiten de school. En wie zijn de belangrijkste schakels tussen school en maatschappij: kind, docent en - natuurlijk - ouders: met een been aan het opvoeden en met het andere been gewoon zelf 'ergens in de samenleving' aan het werk. Een bron van informatie van onschatbare waarde, lijkt me.

Groeten, Rob van Hattem

Door Rob van Hattem op 25 nov 2014 | 19:51

Dag Carla,

Helder betoog! De rapporten van de 'klassieke onderwijsorganisaties' gaan inderdaad voorbij aan het feit dat veel ouders van leerlingen niet alleen ouder zijn, maar ook een maatschappelijke carriere hebben. Op basis van hun professionaliteit kunnen deze ouders van grote toegevoegde waarde zijn, juist als hun carriere zich helemaal of gedeeltelijk buiten het onderwijs afspeelt. En iemand met een professionele statuur weet heus het verschil wel te maken tussen een rol als ouder of als toezichthouder. Wat mij betreft zal het onderwijs - om tegemoet te komen aan alle uitdagingen die de komende jaren en decennia voor de deur staan - juist de interne 'onderwijsgerichtheid' van zich af moeten schudden en in gesprek raken en voordeel doen met input van buiten de school. En wie zijn de belangrijkste schakels tussen school en maatschappij: kind, docent en - natuurlijk - ouders: met een been aan het opvoeden en met het andere been gewoon zelf 'ergens in de samenleving' aan het werk. Een bron van informatie van onschatbare waarde, lijkt me.

Groeten, Rob van Hattem

Nieuwe reactie inzenden

Carla Rhebergen

adviseur / coördinator governance, cultuur en organisatie
0348 74 44 43