U bent hier

ER WAS EENS…. (VERKLARING BIJ DEEL 7)

Je las onlangs deel 6 van het sprookje dat ik schrijf. Nu, zoals beloofd, een verklaring bij het hoofdstuk over Charmkela aan tafel bij de Raad van Licht en Wilfred

Kennismaken

Charmkela heeft vooraf actieonderzoek gedaan en zich daardoor een beeld gevormd van Wilfred en de Raad van Licht in de schoolcontext. Toch weet ze nog niet alles. Wanneer ze binnenkomt in de kelder (vergaderruimte) zet ze al haar zintuigen op scherp en leeft ze zich zo goed mogelijk in. Ze stapt met één voet over de drempel en terwijl ze dat doet schokt het gebouw van de Vrijplaats en rammelen de kopjes en rollen de pennen van tafel… Dit symboliseert de rol van de governanceadviseur als veranderkundige/interventiekundige. 
 
De eerste interventie van Charmkela vindt plaats wanneer zij de ruimte instapt waar de Raad van Licht en Wilfred zich bevinden. De adviseur intervenieert in het samenspel tussen de toezichthouder en de bestuurder. Dit eerste moment kan ook een wijziging tot gevolg hebben van hoe gedragingen en ontmoetingen normaal plaatsvinden. De groepsdynamica kan ineens anders zijn. 
 
Toch is Charmkela de objectieve, relatieve buitenstaander die toegelaten wordt. Ze peilt de aanwezigen met haar ogen en observeert. Door haar uitgevoerde actieonderzoek heeft ze een beeld gekregen van Wilfred en de Raad van Licht in de schoolcontext. Dit beeld toetst ze en ze probeert nog meer te weten te komen. Charmkela zoekt naar wegen om de mensen elkaar te leren verstaan. Ze geeft aan dat ze onder de indruk is van ieders magische krachten maar dat wanneer deze krachten bij elkaar komen ze geen ruimte hebben. Ze arrangeert een autobiografisch gesprek. Charmkela vertrekt ook weer en ‘stapt er dus uit’.
 

Sociaal constructivisme

Charmkela als veranderkundig governanceadviseur creëert leersituaties vanuit een sociaal constructivistische aanpak (2015) . Zij biedt mensen de mogelijkheid om te leren in actieve wisselwerking met de omgeving (Piaget) en ze vindt dat leren plaatsvindt in de zone van de naaste ontwikkeling (Vygotski). Die zone omvat datgene wat iemand binnenkort zal kunnen en kennen, en wordt bereikt met de hulp van een bekwame ander. In het sprookje is Charmkela de bekwame ander die mensen meeneemt naar de volgende fase die in het verschiet ligt. Dit doet Charmkela telkens op een andere wijze, ze is meegaand en confronteert (scene met de kloof in hoofdstuk 7). 
 
Deze principes worden toegepast om als veranderkundig governanceadviseur te duiden wat een volgende fase van toezicht houden en besturen kan zijn in de context van de gehele schoolorganisatie. Daarbij is het van belang om dicht bij de ander te komen, zodat er een sfeer ontstaat om de volgende fase met een open mind en vanuit vertrouwen te verkennen. Charmkela verandert in het sprookje regelmatig van gedaante. Dit doet zij om vanuit een ander perspectief naar hetzelfde te kijken, om te helpen begrip voor elkaar te hebben. Daarnaast speelt zij de toezichthouder of de directeur-bestuurder die handelt vanuit een volwassener perspectief.
 

Reflectie

  • Bestudeer het model ‘fasen van en perspectieven op toezicht en bestuur’. Welke kenmerken herkent u in uw praktijk?
  • Is dit voor alle geledingen in uw schoolorganisatie gelijk?
  • Hoe typeert u vertrouwen als u de uitspraken leest in het model?
 

Hernieuwde kennismaking

Charmkela zet haar tas met tools in de hoek van de kelder waar de vergadering plaatsvindt. De tas staat symbool voor de wijsheid van de veranderkundig governanceadviseur. De adviseur ‘neemt zichzelf mee’ als instrument naar de mensen en teams waarvoor wordt gewerkt. Iedere veranderkundig adviseur dient zich bewust te zijn van de persoonlijke identiteitsdriehoek en ook van wie hij of zij is als vakman/vakvrouw. 
Bij de punt in de driehoek waar 'vak' staat wordt duidelijk gemaakt op ‘wiens schouders’ de adviseur staat. Welke theorieën, filosofieën, kennis, kunde en vaardigheden neemt iemand mee naar een klus? Als Charmkela in het sprookje over de drempel stapt begint het ‘proeven, voelen en ruiken’ van het proces in de ruimte. De adviseur stapt met één been de ruimte in, dit is symbolisch voor: ik ben even bij jullie, ik begin een reis vol veranderingen met jullie. 
Als de vergadering klaar is stapt de adviseur uit het proces terwijl de mensen die ‘achterblijven’ erin blijven. Dit staat ook garant voor de objectiviteit van de adviseur om met scherpe en frisse blik, enigszins van een afstandje te kunnen kijken naar wat er gebeurt. De leden van de Raad van Licht en de directeur-bestuurder reageren daar elk op een specifieke wijze op. Wanneer de adviseur de drempel overstapt is de interventie begonnen.
 
Uit het actieonderzoek dat de adviseur heeft gedaan en door ‘in het proces’ te stappen heeft de adviseur bepaald om de mensen in de ruimte hernieuwd met elkaar kennis te laten maken. Ze start het autobiografische gesprek. Daarbij introduceert de adviseur, zonder dit expliciet te noemen de professionele identiteitsdriehoek. Wie bent u en waarom doet u zoals u doet? Hoe kan ik u begrijpen? Welke persoonlijke waarden en di(a)lemma’s zijn van belang? Het is als een hernieuwde kennismaking en voor het eerst is er een gevoel van samenwerken. De adviseur stapt ‘eruit’ en is nieuwsgierig welke uitwerking deze interventie heeft de komende tijd.

Lees terug!

Lees Carla’s sprookje helemaal.

Nieuwe reactie inzenden

Carla Rhebergen

adviseur / coördinator governance, cultuur en organisatie
0348 74 44 43