U bent hier

ER WAS EENS…. (VERKLARING BIJ DEEL 5)

Je las onlangs deel 5 van het sprookje dat ik schrijf. Nu, zoals beloofd, een verklaring bij het hoofdstuk over Espwaard 

In hoofdstuk 4 van het sprookje wordt er hulp gezocht. Het is conciërge Beekman die Wilfred op deze gedachte brengt. Het orakel Charmkela doet haar intrede. Ze is lastig op te sporen en de ervaringsverhalen lopen ver uiteen. De directeur-bestuurder Wilfred gaat grondig te werk, hij zoekt haar en doet navraag. Voor het eerst maken we kennis met het werk van een veranderkundig governanceadviseur. Deze adviseur brengt naast kennis van governance en wat zich afspeelt in het governancedebat ook andere adviesvaardigheden in. De rollen van de adviseur in het sprookje, in de gedaante van Charmkela, zijn divers: docent, interventiekundige, veranderkundige, pedagoog, adviseur, onderzoeker, trainer en coach. 

Reflectie

  • Welke vaardigheden bent u op het spoor gekomen?
  • Welke theorieën of stromingen herkent u en welke mist u?
  • Welke overeenkomsten en verschillen bent u tegengekomen in het governancedebat, zowel in het sprookje als in de kennis die u hebt van governance.
  • Welke governancegoeroe spreekt u aan en waarom?
  • Welke wendingen zou het sprookje hebben gehad wanneer er andere vaardigheden, theorieën en stromingen in verwerkt waren?

Psychologie

Charmkela als governanceadviseur observeert het gedrag van mensen aan tafel en ook het gedrag van die mensen in de schoolcontext. Op deze wijze snapt zij het gedrag. In het sprookje oefent ze gewenst gedrag voor in het hier en nu en zeker voor de toekomst. Charmkela kan kleuren lezen. Zij heeft zich verdiept in de theorie van dr. Clare W. Graves (21 december 1914), die sprak over de mens als een ‘sociaal-biologisch-psychologisch’ wezen. Uit zijn denken zijn verschillende kleurentheorieën ontstaan. De veranderkundig governanceadviseur in de persoon van Charmkela werkt met Management Drives (2009) en het ‘kleurendenken’ zoals beschreven in het boek Leren veranderen van De Caluwé en Vermaak (2006). Niet zozeer om een populaire studiedag te begeleiden maar meer om beter te kunnen diagnosticeren, gedrag nog beter te kunnen begrijpen zodat mensen zelf inzien wat ze wensen te veranderen en hoe dat kan. Als de mensen de drijfveren kennen, biedt zij zoveel mogelijk praktische handvatten om beter te kunnen samenwerken en te communiceren.

Reflectie 

  • Kent u de kleuren van elkaar als team van toezicht en bestuur?
  • Welke veranderingen doemen op in uw context?
  • Welke signalen of taaie, lastige, complexe vraagstukken zijn er aan of onder de oppervlakte?
  • Waar duiden deze signalen en vraagstukken op?
  • Kunt u bovenstaande inzichtelijk maken met of zonder hulp?
  • Wat onderzoekt u dan of laat u onderzoeken of onderzoekt u samen met een adviseur?
  • Kunt u de signalen rubriceren onder structuur, communicatie en cultuur?
  • Wat brengt u bovenstaande?

Vertrouwen als (gedrags)basis voor educational governance

In het sprookje wordt het woord vertrouwen in de ban gedaan door de koning. Dit naar aanleiding van een ruzie die was ontstaan omdat de ouders van de plaats Alternatrecht in het land Ameliorika een eigen school wilde stichten. De ouders van Plezantium vonden dat geen goed idee. Tijdens een ouderavond ontstond er een vertrouwenscrisis. Wilfred kreeg het zwaar te verduren. De koning kwam dit ter ore en hij deed het woord vertrouwen in de ban. In governance is het acteren vanuit vertrouwen een groot gemeen goed. Het is namelijk onmogelijk om elkaar als toezichthouder en bestuurder continu te volgen en te controleren. Dit geldt ook voor de (directeur) bestuurder of de schoolleider. Het is onmogelijk om alles van iedereen in elke context te controleren, te toetsen, te duiden en te begrijpen. De uitspraak: ‘we doen het vanuit vertrouwen’ is een veelgehoorde uitspraak van toezichthouders en: ‘vertrouwen komt te voet en gaat te paard’ en: ‘als je vertrouwen op tafel legt is het weg’ is ons ongetwijfeld niet vreemd. Vertrouwen is in governanceland een beladen begrip: ‘iets dat er moet zijn’. 

 model ‘Driedimensionale driehoek educational governance in balans’Charmkela in het sprookje maakt vertrouwen bespreekbaar. De Raad van Licht geeft, zij het eerst vanuit negatieve gevoelens, betekenis aan het begrip vertrouwen. Ze geeft als veranderkundig governanceadviseur vertrouwen een vaste plek in het model (zie figuur) en daarmee is de governancedriehoek driedimensionaal geworden. Hierdoor kan bijvoorbeeld vertrouwen aan de voorkant met elkaar als toezicht en bestuur bespreekbaar worden gemaakt in relatie tot de structuur-, communicatie- en cultuurkant van educational governance. Door vertrouwen aan de voorkant met elkaar te duiden en van betekenis te voorzien, kan vertrouwen worden gezien als gedragsregel voor educational governance en niet als een normatief iets dat er moet zijn. En het model biedt houvast om een casus te duiden vanuit de waarde vertrouwen.

Controle en vertrouwen

Ook nu staat het thema vertrouwen nog altijd hoog op de agenda, tussen overheid en burger en in het onderwijs tussen toezicht en bestuur, bestuur en schoolleiding en tussen schoolleiding en docent. Controle wordt daarbij vaak in één adem genoemd met vertrouwen. Dat roept bij schoolorganisaties, maar ook bij mijzelf, de associatie op met de thema’s vrijheid en begrenzing. Een logische redenering wanneer we kijken naar de ontwikkeling van governance binnen het onderwijs zoals beschreven in hoofdstuk 1 van deze bijlage. 

Reflectie

  • Hebt u een casus die te maken heeft met een onderliggende waarde of begrip zoals vertrouwen?
  • Wat gebeurt er als u deze casus duidt met behulp van het model: ‘Driedimensionale driehoek educational governance in balans’? Wat komt u op het spoor? Waar zit de disbalans?
  • Welk onderbuikgevoel maakt u niet bespreekbaar, welke waarde speelt voor u daarin mee?
  • Wat gebeurt er als u uw onderbuikgevoel stem geeft met behulp van de driedimensionale governancedriehoek? 
  • Aan welke criteria moet vertrouwen voldoen? Wat draagt bij aan vertrouwen voor u? Wat breekt vertrouwen af?
  • Kunt u een casus beschrijven waarbij sprake was van vertrouwen? Wat valt op?

Lees terug!

Lees Carla’s sprookje helemaal.

Nieuwe reactie inzenden

Carla Rhebergen

adviseur / coördinator governance, cultuur en organisatie
0348 74 44 43