U bent hier

Pleidooi voor meer pedagogisch perspectief op onderwijs

Het onderwijs in Nederland heeft veerkracht. Dat bleek de afgelopen maanden. Nieuwe manieren van werken en digitalisering werden werkelijkheid. Het ‘nieuwe onderwijs’ stond bij verreweg de meeste scholen snel op de rails. De brede waardering was terecht, net als de voelbare beroepstrots. Er leven echter ook zorgen bij scholen. Problemen die er voor de coronacrisis ook al waren, komen door die crisis extra scherp aan het licht. Denk aan de blinde vlek van de kansenongelijkheid. Denk aan de eenzijdige aandacht voor objectief meetbare prestaties, een recept voor blikvernauwing.

Politieke partijen zullen voor deze problemen oplossingen willen schetsen in hun verkiezingsprogramma’s. In maart 2021 kan Nederland namelijk weer naar de stembus voor de verkiezingen van de Tweede Kamer. De voorbereidingen voor deze verkiezingen zijn al in volle gang. De politieke partijen hebben commissies ingesteld die de kandidatenlijsten samenstellen en de verkiezingsprogramma’s schrijven.

Download verkiezingsmanifest

Kernboodschap: meer ruimte voor pedagogisch perspectief op onderwijs

Ondanks de coronacrisis waarvoor we ons nu gesteld zien, gaat het politieke proces door. Daarom werken Verus en de andere profielorganisaties (VOS/ABB, VBS, VGS, LVGS en ISBO) intussen hard door om de belangen van onze leden onder de aandacht te brengen. We vinden namelijk dat er meer balans moet komen in (de verschillende perspectieven op) het onderwijs. Er wordt op dit moment een brede discussie over de toekomst van het onderwijs gevoerd. De profielorganisaties onderstrepen het belang van structurele, doelgerichte investeringen in het onderwijs. Het rapport van McKinsey over de toereikendheid van de bekostiging maakt dat duidelijk.

Toch vertellen zulke rapporten hooguit de helft van het verhaal. Doelmatigheid is belangrijk, maar er is veel kostbaars in het onderwijs dat niet te vangen is in het schema van kosten en baten, investering en resultaat, doel en opbrengst. Verus en de andere profielorganisaties vragen daarom om een publieke herwaardering van het pedagogische perspectief op onderwijs. Wat hebben kwalificatie en socialisatie voor zin, als ze niet gestalte krijgen in de persoon van de leerling, die van binnen uit weet om te gaan met zijn vrijheid en zijn verantwoordelijkheid? Voor die opdracht hebben scholen -publiek gewaardeerde- ruimte nodig, vanuit hun eigen idealen en opvattingen. Die ruimte wordt nu nog veel te veel gezien als een onschuldig speelhoekje. ‘Baat het niet, dan schaadt het niet.’

1. Werk aan onderwijskwaliteit vanuit een pedagogisch perspectief

Hoe dat pedagogisch perspectief er concreet uitziet in de praktijk? Neem bijvoorbeeld het begrip onderwijskwaliteit. Het wordt vaak uitgedrukt in termen van doelmatigheid en effectiviteit. Hierdoor raakt de intrinsiek pedagogische opdracht van scholen op de achtergrond. Het is daarom nodig dat de balans wordt hersteld waardoor scholen nog meer in staat worden gesteld te werken aan kwalitatief goed onderwijs. Het begrip kwaliteit moet verbreed en verdiept worden. De overheid zou daarom scholen de ruimte moeten geven om het horizontale toezicht (door middel van visitaties) uit te breiden en te versterken.

2. Maak een lerarenagenda met aandacht voor de pedagogische ruimte

Een ander voorbeeld is de lerarenagenda. De kern van de pedagogische ruimte zit tenslotte in de relatie tussen de leerling en leraar. Scholen worden ook in de komende jaren geconfronteerd met een lerarentekort. Naast structurele investeringen en regionaal maatwerk is daarom in de komende periode ook inzet nodig om de professionele, pedagogische ruimte te versterken.

3. Geef ruimte om de beweging naar inclusiever onderwijs vorm te geven

Tenslotte vinden we het van belang om de beweging naar inclusiever onderwijs vorm te geven. Wij geloven in een onderwijsstelsel waarin alle kinderen samen leren leven en breed gevormd worden en iedereen welkom is ongeacht talent of beperking. Jonge kinderen verdienen niet pas aandacht in het onderwijs als alle achterstanden eerst zijn gerepareerd. Ouders willen dat hun kind de aandacht en zorg krijgt die het verdient en nodig heeft. De profielorganisaties roepen daarom de politieke partijen op om dit onderwijsstelsel mogelijk te maken door meer aandacht te besteden aan sociale inclusie binnen het onderwijs en daarvoor ruimte te geven in regelgeving voor scholen.

Verus en de andere profielorganisaties willen met deze gezamenlijke standpunten ruimte vragen voor scholen om vanuit diversiteit en eigenheid kwalitatief goed onderwijs te kunnen bieden. Zowel in de politiek als in het onderwijs. Lees het volledige verhaal: Geef ruimte aan scholen om vanuit diversiteit en eigenheid kwalitatief goed onderwijs te bieden.

Reacties

Door Ad Vos op 8 okt 2020 | 14:59

Beste Berend,

Allereerst fijn dat o.a. Verus zich hard maakt voor beter onderwijs en dan ook nog met meer pedagogisch perspectief.
Van een bestuurder van een gefuseerde organisatie kinderopvang & onderwijs kan je niet anders verwachten dan dat ik daar op aansla. Het is uitstekend als hier aandacht voor wordt gevraagd. Het onderwijs is immers uitgehold, de koers is onzeker en het vak is voor velen niet erg aantrekkelijk geworden.
Natuurlijk, Verus is primair een organisatie voor onderwijs. Echter als er in het manifest gesproken wordt over jonge kinderen en het bestrijden van achterstanden dan wringt het met waar het m.i. werkelijk om gaat, nl. de ontwikkeling van kinderen. Het zou Verus dan sieren (zeker vanuit denominatief oogpunt) om de blik ruimer te maken. Als de achterstanden van kinderen zo belangrijk worden gevonden dan mag de ontwikkeling niet beginnen bij 4 jaar. De ontwikkeling van kinderen start bij -9 maanden, of laten we het praktisch houden, vanaf 0 jaar.
Inmiddels is uit veel wetenschappelijk publicaties duidelijk dat investeren in jonge kinderen loont., niet pas vanaf 4 jaar, maar vanaf 0 jaar. Daarnaast is uit de ontwikkelingspsychologie aangetoond dat in de eerste ongeveer zeven jaren van een kind cruciale hersenontwikkelingen plaatsvinden die bij schade of onvoldoende ontwikkeling effecten hebben in het latere leven en bij de verdere ontwikkeling van het kind. Of, ook bij optimale ontwikkeling wellicht een voorsprong kan opleveren.
Kortom, gezien alle 'niet te stuiten ontwikkeling van kindcentra'[Oberon], is het opmerkelijk dat instanties als Verus alleen op onderwijs blijven focussen en de blik niet ruimte zetten naar kinderen en hun ontwikkeling.
Bovendien roept u de politiek met het manifest op om hier aandacht aan te besteden. Daarmee lijkt Verus impliciet aan te geven dat het voor Verus c.s. pas belangrijk is vanaf 4 jaar. Een gemiste kans, zeker vanuit christelijk perspectief.
Ik wilde dit toch even onder uw aandacht brengen.

Nieuwe reactie inzenden

Berend Kamphuis

voorzitter college van bestuur
0348 74 44 01