U bent hier

Hoe gaat het met ‘uw’ leerlingenratio?

Ongeveer 90% van de inkomsten en 80 tot 85% van de uitgaven (de personele kosten) zijn goed in te schatten voordat de jaarbegroting wordt opgesteld. Het belangrijkste ‘financiële’ kengetal is wellicht de leerlingenratio (het aantal leerlingen in relatie tot 1 fte): als deze ratio door de jaren heen stabiel blijft, is de kans groot dat een organisatie de financiële situatie onder controle heeft. Kunnen onderwijsorganisaties er, mede gezien de verwachte tekorten op de arbeidsmarkt, voor zorgen dat de ratio stabiel blijft?

Afhankelijk van de hoogte van de ratio is het de vraag of de middelen zo veel als mogelijk worden ingezet in het primaire proces: zo veel mogelijk onderwijzend personeel in de klas. In 2017 ligt de ratio gemiddeld op 16,5 leerlingen per fte voor het po en op 15,6 in het vo. Maar hoe zit dat bij u?

Krimp of groei?

Veel po-organisaties kregen de afgelopen jaren te maken met een daling van het aantal leerlingen. Zij moesten hun personeelsbestand aanpassen om de uitgaven gelijk te houden aan de inkomsten. Op die manier blijft de leerlingenratio stabiel. Ook veel vo-scholen krijgen met deze problematiek te maken.

De gevolgen van minder bekostiging zijn onder andere minder personeel, huisvestingsleegstand en het moeten maken van strategische keuzes over wat nog wel en wat niet meer kan. In met name de stedelijke gemeenten zal het aantal leerlingen juist toenemen. Dit heeft mogelijk als gevolg dat er (grote) tekorten aan personeel en huisvesting ontstaan. Bij scholen in deze gebieden moeten er strategische keuzes worden gemaakt over hoe om te gaan met leerlingengroei en personeelstekorten.

Hoog op de politieke agenda

De afgelopen maanden staat met name het tekort aan personeel, zowel leraren als onderwijsmanagers, in de schijnwerpers. De media berichten hierover volop. En het staat hoog op de politieke agenda. Besturen willen weten of zij daadwerkelijk met een tekort te maken krijgen en wat ze hier eventueel tegen kunnen doen. Is het bijvoorbeeld een kwantitatief en/of kwalitatief probleem? En zo ja, hoe groot is dat probleem dan precies? En zijn er bepaalde ontwikkelingen waar iets aan te doen is? In uw eigen regio? Door een proactieve aanpak?

Krijgt u te maken met een tekort?

Onlangs maakten we een verkenning van de actuele en toekomstige situatie van po-besturen in een regio waar het aantal leerlingen de afgelopen jaren flink is gedaald. Uit de op maat gemaakte analyse bleek dat (net als in de rest van Nederland) meer onderwijsmedewerkers minder zijn gaan werken (de parttimeratio neemt toe). Ook is er de komende jaren uitstroom te verwachten doordat voor relatief veel personeel de pensioengerechtigde leeftijd in zicht komt. Wel neemt het aantal leerlingen landelijk gezien nog wat verder af. Uit de analyse blijkt dat in de betreffende regio de instroom van onderwijspersoneel op dit moment voldoende is. Het is echter de vraag of dit, gezien de te verwachte hoge uitstroom, ook de komende jaren het geval zal zijn.

Of is er sprake van een kwalitatief probleem?

De contacten met de regionale pabo-opleiding zijn goed. En de pabo-opleiding laat een constant beeld zien met betrekking tot de instroom van nieuwe studenten en uitstroom van afgestudeerde leerkrachten, die hun weg naar de scholen in deze regio weten te vinden. Er is wel werk aan de winkel, maar de situatie ter plekke is minder alarmerend dan uit de landelijke berichten blijkt.

De uitdaging ligt er veel meer in om te komen tot een goed doordacht strategisch HRM-beleid. Door bijvoorbeeld jonge startende leraren goed te begeleiden, tot bloei te laten komen en te binden aan de school door een goed werkklimaat te bieden. Professionalisering en een goede balans tussen werk en privé horen daar ook bij.

Facts and figures

Bij Verus gebruiken we alle data die DUO publiceert om onderwijsorganisaties te ondersteunen. Uiteraard in combinatie met kwalitatieve inzichten. Qua data gaat het om aantal leerlingen, personeel en financiële cijfers. Op basis van deze data zijn er voor zowel het personele als financiële vraagstuk factsheets ontwikkeld die per bestuur kunnen worden gemaakt. De factsheets kunnen als onderbouwing dienen voor een gesprek (eventueel met andere organisaties in uw omgeving) omtrent de ontwikkeling van het personeel(sbeleid) en problematiek waar organisaties al mee te maken hebben of wellicht krijgen.

Heeft u behoefte aan een sparringsgesprek omdat u zoveel als mogelijk wilt anticiperen op (mogelijke) problematiek op het gebied van het personeelsbeleid? Neem dan contact met ons op. Wij komen graag bij u langs.

 

Nieuwe reactie inzenden

Auke Vlonk

analist / adviseur bedrijfsvoering en infrastructuur
0348 74 41 62