U bent hier

Instandhouding van basisscholen: laat je niet verrassen!

Steeds vaker krijgt Verus vragen over de instandhouding van basisscholen. Aanleiding: de opheffingsnorm van de school komt in zicht, wordt sinds dit jaar niet meer aan voldaan, of wordt al geruime tijd niet meer aan voldaan. Een basisschool die onder de opheffingsnorm valt hoeft lang niet altijd te sluiten of te fuseren, maar laat je niet verrassen: houd de vinger aan de pols.

Wettelijke uitvluchten

De Wet Primair Onderwijs kent enkele ‘escapes’ waarmee onder voorwaarden voorkomen wordt dat bekostiging van een basisschool beëindigd wordt. Zo kan de school bijvoorbeeld bekostigd blijven als deze de laatste school van de richting is, of als de (eventuele) andere scholen binnen het bestuur voldoende groot zijn (aan beide ‘escapes’ zijn voorwaarden verbonden, neem contact met ons op voor nadere informatie). Overigens wordt de bekostiging pas stopgezet nadat de school 3 achtereenvolgende schooljaren onder de norm valt én er geen wettelijke uitvlucht van toepassing is.

Als blijkt dat de ‘escapes’ niet toepasbaar zijn en er onvoldoende perspectief is voor de school, zijn er vaak tóch mogelijkheden om de school in een andere vorm voort te zetten. Onder bepaalde voorwaarden kan de school (na fusie) als nevenvestiging of dislocatie voortgezet worden onder ‘de vlag’ van een andere school (hier zijn verschillende voor- en nadelen aan verbonden).

Wees er op tijd bij

Natuurlijk is niet altijd te voorzien dat een school onder de opheffingsnorm gaat vallen, of dat de wettelijke ‘escapes’ niet meer inzetbaar blijken (bijvoorbeeld door een plotse en forse daling in de leerlingaantallen). Maar vaak ook wel! Daarom is het niet alleen belangrijk om regelmatig de leerlingenprognoses voor jouw school/scholen te laten actualiseren, maar ook om scenario-advies in te winnen. Hiermee voorkom je dat er een acuut probleem ontstaat en er weinig of geen oplossingsrichtingen zijn. Verus kan je ondersteunen bij vragen als:

  • Welke scholen worden bedreigd met opheffing?
  • Welke zijn of komen op korte termijn in de problemen, welke scholen lopen in de toekomst risico?
  • Welke ‘escapes’ zijn er mogelijk (en van toepassing)?

En als fusie toch gewenst (of soms: onvermijdelijk) is, ondersteunt en begeleidt Verus je graag bij dit proces. Door een combinatie van expertises (o.a. op het terrein van identiteit en organisatiecultuur, wet- en regelgeving, financiën en data-analyse) hanteren we een brede blik op de situatie, met oog voor al die elementen die soms moeilijk, maar altijd belangrijk zijn.

Al zeker tien jaar krimpt het basisonderwijs. Waar er in 2010 nog meer dan 1,5 miljoen basisscholieren waren, is dit inmiddels gedaald tot minder dan 1,4 miljoen. Ook in de komende jaren wordt nog een verdere landelijke daling verwacht: tussen 2020 en 2024 daalt het aantal basisscholieren met circa 30.000. Hoewel de ontwikkelingen sterk kunnen verschillen tussen regio’s, plaatsen of zelfs wijken, kunnen we in algemene zin stellen dat een groot deel van de scholen te maken heeft gehad met terugloop, of nog midden in dit krimpproces zit. Daarnaast kunnen leerlingaantallen zich negatief ontwikkelen wanneer het marktaandeel van de school daalt. In krimpgebieden wordt de school dan dubbel getroffen, maar ook in gebieden met groeiend leerlingpotentieel groeit niet iedere school mee.

Nieuwe reactie inzenden

Ardi Mommers

analist / adviseur bedrijfsvoering en infrastructuur
0348 74 41 15