Er was eens…. (verklaring bij Deel 1)

U las vorige week de proloog van het sprookje dat ik schrijf. We begonnen met Er was eens….
Nu, zoals beloofd, een verklaring bij wat u las in de proloog… (en ik laat graag wat te fantaseren over, dus hoor graag van u wat u in het verhaal las).

In de proloog van het sprookje wordt kort teruggekeken op de geschiedenis van educational governance. In het onderwijs zijn rond 2003 en 2010 Wetten en Codes geïntroduceerd die onder andere aangeven dat er een scheiding moet zijn tussen de functies toezicht en bestuur. Dit bracht een grootschalige discussie op gang en veel interventies waren in die tijd gericht op de structuurkant van governance. Het kiezen van een ander bestuursmodel en daarmee het wijzigen van statuten en reglementen. 

Het gesprek ging daarnaast over autonomie: van wie is het onderwijs? Maken Wetten en Codes het onderwijs aan de leerlingen beter? Nieuwe geledingen zoals Raden van Toezicht en toezichthoudende organen zorgden voor een andere dynamiek in het samenspel met de bestuurder of de schoolleider. 

Figuur 1 Model: 'Drie kanten van educational governance in balans'

Verus heeft in die tijd een statement gemaakt door te zeggen dat er drie kanten aan governance zijn, te weten: structuur, communicatie en cultuur. Deze punten op de driehoek hebben een relatie met elkaar. Een structuurinterventie –om het scheiden van de functies toezicht en bestuur in documenten vast te leggen- vraagt erom te communiceren zodat er helderheid en duidelijkheid ontstaat over de gewijzigde taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden in de totale schoolorganisatie. Inzicht geven in hoe de structuur feitelijk is bedoeld. 

De communicatiekant van governance zorgt voor draagvlak in de schoolorganisatie voor governance. Als er gecommuniceerd is over de structuuraanpassing dan moeten houding en gedrag erop afgestemd te zijn. Op deze manier is er balans. Elke casus kan geanalyseerd worden op de driehoek. Waar zitten nu de pijnpunten? Waar is er sprake van disbalans? Wat betekent dat? 

Het zoeken naar disbalans, balans of een nieuwe balans maakt dat het debat over governance vanuit verschillende kanten wordt gevoerd. Met als gevolg dat governance geen statisch gebeuren is maar juist ruimte biedt om verandering op te sporen, vast te pakken, of anders vast te pakken, te bediscussiëren en opnieuw aan te sluiten bij de wereld van nu.  

In de proloog komt eveneens aan de orde dat er een Raad van Toezicht of toezichthoudend orgaan (in het sprookje Raad van Licht) wordt ingesteld voor de Vrijplaats voor Alomvattende Ontwikkeling. De koning heeft drie wijze mensen met allemaal een eigen magie aangesteld. 

Figuur 2 model drie kanten van educational governance in balans, gecombineerd met waarden en di(a)lemma's


Het governancedilemma dat geschetst wordt is dat leden van de Raad van Toezicht elkaar vaak niet kennen terwijl ze wel hetzelfde ideaal of dezelfde intentie hebben: een bijdrage leveren aan goed onderwijs voor de leerlingen. 

De goede intentie hoeft niet te betekenen dat dit gezamenlijk gerealiseerd wordt. In het midden van de driehoek (zie figuur 2) is er ruimte om waarden, idealen of di(a)lemma’s te verkennen. Om vanuit het debat te bepalen wat daarover vastgelegd wordt in de structuur of wat er over gecommuniceerd moet worden. De uitkomst van het debat is daarnaast ook bepalend voor houding en gedrag. 

Wat is een dialemma? De definitie van dia is: een plaatje dat je door er fel licht doorheen te laten schijnen heel groot op een scherm kunt laten zien. Door specifiek aandacht te schenken aan een dilemma, het uit te vergroten door er aandachtig naar te kijken, ontstaan wellicht nieuwe inzichten. Er kunnen andere betekenissen worden gegeven aan het dilemma. Het maakt de pijnpunten of juist de overeenkomsten zichtbaar en daarmee bespreekbaar. 

Volgende week hoofdstuk 1 van het sprookje getiteld: Wilfred en de Vrijplaats in Plezantium


 

Nieuwe reactie inzenden